આ ટેગ સાથે 500 લેખ · પાનું ૧૦ / ૧૦
તું સવારે ચા સમી, ને સાંજની મીઠી હવા, તું થકાવટમાં વિસામો, તું દરદમાં છે દવા;
કોઈ દરબારે ન ઝૂક્યો, શાનથી જીવી ગયો, ધાર જેવી જીભ લઈ, ને તાનથી જીવી ગયો;
પાંખ ભીની, રંગ ભીના, ઊડતું ઝાકળ સુધી, ફૂલ છોડી, ડાળ છોડી, આભના વાદળ સુધી;
સાંજ ટાણે ધૂળ ઊડે, ગાય પાછી ઘર વળે, વાછડાના સાદથી આ માવડીનું મન ગળે;
એક ઇચ્છા જ્યાં ઠરી કે અન્ય જાગી બારણે, આગ ઘી નાખ્યે બુઝાતી ક્યાં કદી આ તાપણે?
લગ્નમાં લાખો ઉડાવ્યા, રાતભર ડીજે ધમાલ, ફ્લેશ, ફોટો, ડ્રોન ઊડે, ગોરની ક્યાં છે મજાલ?
દ્વાર ખુલ્લું, દીપ ઝળહળ, તું કશે ચાલ્યો ગયો, ઓસરીમાં એક ખાલી ખાટલો તું દઈ ગયો;
હે ખુદા, એવું કરી દે, દીપ થઈ બળતો રહું, આંસુ લૂછું કોઈનાં ને ઘાવ પર ઢળતો રહું;
પોટલી તૈયાર છે, ને આવ તું, તેડી જજે, જે ઋણો બાકી હશે, એ ફૂલ થઈ ખીલી જજે;
કાળ ચોરી ગ્યો ઘણું, ને ના પડી સ્હેજે ખબર, વાળમાં ચાંદી ભરી ગ્યો, આંખમાં ઝાંખી નજર;
શબ્દ જ્યાં થાકી ગયા, ત્યાં મૌન ગીતો ગાય છે, આંસુઓનું એક ટીપું ગ્રંથ થઈ સમજાય છે;
બાળપણની તું સખી, ને દિન બધા ચાલ્યા ગયા, ઢીંગલીનાં લગ્ન, ઝૂલો, શોર સૌ ઊડી ગયા;
હારથી ડરતો નથી, ઊઠી જવાની હામ છે, ઠેસ વાગી તો ભલે, રસ્તો જ મારું ધામ છે;
મંચ પર બેઠા અનશને, ચેનલો આવી ફરે, દેશની ખાતર, ગરીબો કાજ, ભૂખ્યા એ મરે;
રોજ પૂછે છે મને આ લેખની: શું હું લખું? ચાંદ, તારા, ઝાકળો, ને ફૂલનું ગાણું લખું?
એક ચૂલો, એક આંગણ, ભાઈ બે ભેગા હતા, બાપની છાયા તળે સાથે ઘણું હસતા હતા;
રસોડે ય રોટી, પહાડે ય ઝંડો, મને રોકશો ના, ભલે માર્ગ ઠંડો;
રાતભર ચિંતા કરીને તેં વધાર્યું શું, કહે? માત્ર ધોળા વાળ ને આંખે ઉદાસી ત્યાં રહે;
પ્રેમમાં ક્યાં ચોપડા છે? ક્યાં સહી કે નોંધ છે? હોય સાક્ષી તો હૃદયનો એક બસ સંબંધ છે;
રોટલી છેલ્લી બચે, તો એ કહે: ભૂખ જ નથી, રાતભર જાગી, સવારે મા કહે: થાક્યાં નથી;
રોટલી ગરમાગરમ સૌ થાળમાં ઝંખે સદા, સ્વાદ પર એના બધા છે આજ પણ જાણે ફિદા;
જિંદગી ક્યારેક તડકો, ક્યાંક છાંયો હોય છે, ક્યાંક હસતો જામ, તો ક્યાં ઘાવ ઊંડો હોય છે;
આ જગે ફરવા જ આવ્યો, ક્યાં વસું છું હું, ભલા? પોટલી નાની, પગે છે ધૂળના સૌ કાફલા;
ધૂળમાં રમતો હતો તો રાજવી જેવો હતો, કાચની ગોળી મહીં આખું જગત જોતો હતો;
દીકરાનો હાથ માથે, ઓરડે અજવાસ છે, ઓશિકે ગીતા અને બારી ઉપર આકાશ છે;
વિઘ્નહર્તા, આવ, બેસી જા અમારા ઓટલે, મોદકો નાના ભલે, પણ પ્રેમ બાંધ્યો પોટલે;
આંખમાં આંખો પરોવી બોલનારા ક્યાં મળે? ભીડમાં પણ એકલાને ખોળનારા ક્યાં મળે?
આંખ ખૂલે, હાથ ફોને, જીવ ત્યાં ખોવાય છે, સાંજ પડતાં ગણતરી બસ લાઇકોની થાય છે;
આમ્રવનમાં એક કોયલ ચૂપ થઈને સાંભળે, ઢોલ વાદળના ઢબૂકે, ને સમંદર ઊછળે;
ભલે ખિસ્સાં રહે ખાલી, ભલે પીડા રહે સાથે, હસી લેવું, રડી લેવું, લખાયું છે બધું માથે;
રોજ કાગળ પર લખું, ને રોજ ફાડું, શું કરું? શબ્દ ઝાઝા, ભાવ ઓછા, શૂન્યને ક્યાંથી ભરું?
હાથ જમણો જડ થયો, ડાબે ય ધ્રૂજે છે કલમ, તોય કાગળ પર ઢળે છે શબ્દ ભીના ને નરમ;
દેહ ચાલ્યો, તોય ગામે ગામ ગીત ગવાય છે, શબ્દ એનો મોર થઈને રોજ ટહુકો થાય છે;
શ્વાસ લેવાનું ય જાણે સાવ ખોટો બોજ છે, જીવવાનું એક કારણ, તું મળે એ રોજ છે;
નામ મોટું, ગામમાં મારી ગઝલની ધાક છે, ઘેર પત્ની બોલતી: ‘થેલી ઉપાડો, શાક છે!’
એક અક્ષર ઝળહળે, ને ઓરડે અજવાસ છે, મૌન ભીંતો ઓગળી, ને ઘર મહીં આકાશ છે;
આયખું ઘડિયાળમાં કાંટા બનીને દોડતું, ગોળ ફરતું, ગોળ ફરતું, તોય ક્યાં એ થાકતું?
રાતભર જાગી, ન થાકી, હાથ ઝાલી સાંત્વના, દર્દ મારું ઝીલવાની કેટલી એ સાધના!
કેટલાં વર્ષો પછી તું આજ દીઠી, શું કહું? ‘કેમ છો?’ બોલ્યો, પછી બસ ચૂપ થઈ ઊભો રહું;
હાથમાં જે જેટલું ઝાલો, વધારે એ સરે, રેતની મુઠ્ઠી સમો આ મોહ ધીમે નીતરે;
કોણ મોટું? આભ બોલ્યું: ‘હું, ન મારું માપ છે’, સિંધુ ગાજ્યો: ‘ઊંડપે મારી અમાપી છાપ છે’;
ડૉક્ટરો ગોળી લખે, ને વૈદ કાઢા દે ભલે, ફૂંક માની એક મીઠી, વેદના સૌ ઓગળે;
તેં નદીના પટ ઉપર બાંધ્યાં મકાનો, ઓ નગર, આજ પાછી એ ફરી છે, માગવા પાછું જ ઘર;
બોલતાં પ્હેલાં જરા તો તોળજે શબ્દો બધા, તીર છૂટ્યું, તે પછી પાછું ફરે છે ક્યાં, ખુદા?
હોઠ પર જે હાસ્ય ઊગ્યું, એ ઘણું રોયું હશે, આંસુઓથી આંખનું કાજળ ઘણું ધોયું હશે.
આજ ઘુવડો મંચ પરથી સૂર્યનો મહિમા કહે, ને તિમિરની ભીડ તાળી પાડતી બેઠી રહે.
ગલીમાં એક અફવા, ને પછી આખું નગર ઊડે, ન સાચું કોઈ પૂછે, બસ ખબરથી આ ખબર ઊડે.
કપાતાં ગયાં વૃક્ષ, ઊગ્યાં ભવન, હવે શ્વાસ માટે ખરીદો પવન.
રેત, ડમરી, ને હરણની આ તરસનો ખેલ છે, શ્વાસ, સપનાં, મન, સમય, આ દેહ સઘળો જેલ છે.
મંદિરે જઈ ભક્તજન સેલ્ફી પ્રથમ લેતા થયા, આરતીની ‘રીલ’ કરવામાં નમન ભૂલી ગયા.