કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૪ / ૧૦૯
વાવણી કીધી, હવે ખેડૂતને બસ આશ છે, વાદળો સામે જુએ, એની નજરમાં પ્યાસ છે.
મળી શબ્દને પાંખ, લીધી ઉડાન, હવે આભ પણ એક નાનું મકાન.
આભ ગાજે ને ધરતી ધ્રૂજે, મારું હૈયું રે થનગન થાય, કે પહેલો વરસાદ મારી ઓસરીએ આવીને ચૂંદડી ભીંજવી જાય.
ઊંઘી જા રે મારા ચાંદલિયા, ઊંઘી જા, તારાં સપનાંમાં પરીઓ આવે, ઊંઘી જા.
ડાયટ મારું ચાલે છે, ભાઈ, ડાયટ મારું ચાલે, સવારે ભૂખ્યો રહું છું ને રાતે ફાફડા ઝાલે!
ગરબે ઘૂમે રે મારી માવડી, ઝગમગ દીવડા સંગ, ચાચર ચોકે રમવા આવી, ઓઢી ચૂંદડી રંગ.
પરદેશની ધરતી પર મારું મન ના લાગે રે, રાત પડે ને ગામની ગલીઓ સપનામાં જાગે રે.
ટપાલી રે ટપાલી, તારી થેલીમાં શું શું? કોઈની રાખડી, કોઈનાં આંસુ, કોઈનું હસતું મુખ શું?
દાદાજીની ઘડિયાળ વર્ષોથી બંધ છે —
એણે રસ્તો બનાવ્યો. ડામર પાથર્યો ભરબપોરે,
બાને મેં સ્માર્ટફોન આપ્યો. શીખવ્યું: આ લીલું બટન — વાત કરવાનું,
ઉતરાણને દિવસે મેં પતંગ ચગાવ્યો.
જિંદગીને જીવવાનો એક બસ અંદાજ છે, વેદનામાં પણ હસો તો એ જ સાચો તાજ છે;
મળે મિત્ર સાચો, મળે છે ખજાનો, ભલે ને ફરી જાય આખો જમાનો;
આખરી યાત્રા હતી ને ભીડ આખા ગામની, ફોન ઊંચા, આંખ કોરી, વાત બસ આરામની;
૧૬. ઓરડાના એક ખૂણે રોજ દીવો મા કરે,
૫૧. તને ભૂલવાની કરી જ્યાં કસમ,
ઇચ્છાઓ મેં કબાટમાં ગોઠવી રાખી છે —
ન જાણે કેમ આ મન થઈ ગયું પાગલ, કહે છે સૌ, હતું જે ફૂલ જેવું, એ થયું ઘાયલ, કહે છે સૌ.
આંગણે મેં તો તુલસી રોપી, ઉંબરે રોપી આશ, વહાલમ, વેળા વહી ન જાય, આવજે મારી પાસ.
ઘણી પ્રાર્થનાઓ, જવાબો ન આવ્યા, ઉગાડ્યા બગીચા, ગુલાબો ન આવ્યા.
ગઝલ મેં લખી, ખોઈ સઘળી કમાઈ, સભામાં હતા માત્ર શ્રોતા અઢાઈ;
ભાઈ લઈ ગ્યા ખેતરો ને ઘાવ મારા ભાગમાં, ફળ ગયાં સૌ ડાળનાં ને છાંવ મારા ભાગમાં.
ચૂડલો મારો નંદવાયો રે, ઓલ્યા સરહદને ઓવારે, ઢોલ ઢબૂક્યા'તા જે ડેલીએ, ત્યાં દીવા બળે સવારે.
નથી મંચ પર એક તાળી હવે, ઉતારો મુખેથી ય લાલી હવે.
મ્હેક જેવી કોઈ પીડા બાગમાં સંતાય છે, ને ઠરેલી રાખ જેવું આગમાં સંતાય છે.
કાનાએ ટચલી આંગળી પર
પ્રયોગશાળામાં વૈજ્ઞાનિકે
અચાનક વીજળી ગઈ. ટીવી ચૂપ થયું,
ઓસરીમાં બાપુજીનો રોજ ખોંખારો હજી, ખાટલો ખાલી, છતાં એનો ય અણસારો હજી.
જેમણે ઝૂલે ઝુલાવ્યો, આજ એ લાચાર છે, જે ખભે બેસી જગત જોયું, હવે ત્યાં ભાર છે;
રેતની મુઠ્ઠી સમું આ આયખું સરતું રહે, ને ઘડીનું ચક્ર આખું રાતદિન ફરતું રહે.
આખી રાત મા જાગી રે, એનું પોપચું ના પલકાયું, મારા કપાળે પોતાં મૂક્યાં, એનું કાળજું કેવું તપાયું!
મેં તો ખોળો પાથર્યો'તો, તમે ખોદી કાઢી ખાણ, ધરતીમા પૂછે છે રે, કેવાં જણ્યાં મેં સંતાન!
એક છત્રી ને આપણે બે, ને વરસે ધોધમાર, ભીંજાયા વિણ કેમ રહેવાય, સાજન, આ વેળા પાર?
તરસ હો ખરી તો ઝરણ પણ મળે, ચરણ હો અડગ તો શરણ પણ મળે.
હું ય મારા ઘર તણો થોડો ય રાજા હોત તો, જો ન પત્નીના હુકમ દિનરાત ઝાઝા હોત તો!
ચાવી સોંપી ભાડાના ઘરની, ને પાછું વાળી જોયું, ભીંતે ભીંતે મારું થોડું થોડું જીવતર રોયું.
વિદાય વેળ હસીશું, રજા નહીં માગું, કરીશ ઘાવ સહન, પણ દવા નહીં માગું.
કાચી માટીનો ઘડો રે ભાઈ, કાચી માટીનો ઘડો, ઘડનારો તો ચાકડે બેઠો, તું શાને અભિમાને ચડ્યો?
તને તાજ મળજો, મને ધૂળ ચાલે, તને બાગ મળજો, મને શૂળ ચાલે;
બાપની કડવી જબાન જ વાડ કાંટાળી હતી, એટલે તો વેલ મારી આટલી વ્હાલી હતી;
મને એક નાનો ઇશારો ઘણું છે, તરસને નદીનો કિનારો ઘણું છે.
બાળપણમાં તાપમાં બસ ઓઢણીનો છાંયડો, આજ પણ માથે મળે એ લાગણીનો છાંયડો.
મેંદી મૂકી મેં હાથે, સાજન, ઝીણું ઝીણું નામ, લખજો તમે હથેળીએ, ને લખજો મારું ગામ.
ડાળ પર એક પીળું પાન
આજ શરદની પૂનમ ને મારો ચાંદો ઊગ્યો ચોક, ગરબે ઘૂમે ગામ ને સઘળા ભૂલ્યા લાજ ને લોક.
ફોનમાં મારી બાર હજાર સેલ્ફી છે.
મેળામાં જ્યોતિષી બેઠો હતો,
ઘણો ચળકાટ ને ઝગમગ, કલાકારી મળે છે ક્યાં? મળે સોગંદ સો સો, પણ વફાદારી મળે છે ક્યાં?