કુલ ૫૪૦૭ લેખ · પાનું ૯૯ / ૧૦૯
વર્ષો પછી આજે
રોજ ઝંખું છું તને, આવી તરસનું નામ શું? તું મળે ના, તોય જોઉં, એ દરસનું નામ શું?
જ્યાં જોઉં ત્યાં તું, વ્હાલા, જ્યાં જોઉં ત્યાં તું, ચૂલે, ખેતરે, પારણે, પાદરે, તું ને બસ તું.
૮૮૬૬. ગામમાં આંગણ હતું, તુલસી હતી, ગોરજ હતી,
૮૯૩૬. અહીં આ ગામમાં બાકી, વડીલોમાં હવે વડલો,
૮૯૭૬. નદી પાર ગામે હતી એક મા જે,
૯૦૦૬. હતું ઘર, હતું આંગણું, હીંચકો,
૯૦૩૬. આ જિંદગી તો રેલ છે, ને સ્ટેશનો છે ઉંમરો,
ફાગણ રે, તારી ઝોળી ખોલ, મારે જોઈએ એક જ રંગ, જે રંગે મારો સાયબો રંગાયો, એ જ ચડાવું અંગ.
સાંજ ટાણે ધૂળ ઊડે, ગાય પાછી ઘર વળે, વાછડાના સાદથી આ માવડીનું મન ગળે;
હે ખુદા, આ ઝોળમાં તું એક કાણું રાખજે, હું ફરી આવું ફરી, એવું જ ટાણું રાખજે.
ગામને છેડે ભેંસો ચરાવતી
જૂનું ઘર ખાલી કર્યું. ટ્રકમાં ગયાં
ઢળે છે સાંજ ધીમેથી, અમે ઢળતાં નથી શીખ્યા, બળે છે દીવડો મૂંગો, અમે બળતાં નથી શીખ્યા.
વાંસલડી વિનાનું સૂનું વન રે, મારો માધવ ક્યાં? કદંબની ડાળે ઝૂલે એકલો પવન રે, મારો માધવ ક્યાં?
ભીડ તો નીચે રહી, હું એકલો ઊંચાઈ પર, સૂર્ય દેખાતો હતો ત્યાં ધૂંધળો ઊંચાઈ પર.
રંગરેજા રે, રંગરેજા, મારી ચૂંદડી રંગી આલ, ધોયે ના ધોવાય, તડકે ના ઊડે, એવો કરજે લાલ.
વસી તું નયનમાં, નથી ફ્રેમમાં, રહી તું પવનમાં, નથી ફ્રેમમાં.
એ ફકીરી ગીત એવું ગાય છે ઇચ્છા વગર, જેમ વગડે વાયરો પણ વાય છે ઇચ્છા વગર.
ફ્લેટમાં આવ્યા અમે ને આંગણું છોડી ગયું, લીમડો ઝૂલ્યો નહીં ને પારણું છોડી ગયું.
કોરી કોરી હું તો હાલી’તી હાટ, ને ઓચિંતું ઝાપટું આવ્યું રે, ભીંજાવું નો’તું ને ભીંજાઈ ગઈ, કોણે આ ઝાપટું મોકલાવ્યું રે?
એ જ સાથી, એ જ દુશ્મન, કામનો આ ફોન છે, રાતભર જાગી અમે, આરામનો આ ફોન છે!
મેં તો ભાળ્યો રે ભગત, એના હાથમાં ન માળ, એણે ગામને પાદર ખોદી તરસ્યાં માટે પાળ.
આજે સવારે ધુમ્મસ ઊતર્યું.
બાપુ, તારે ખભ્ભે ચડીને મેં તો જોયું આખું ગામ, લોક કહે ‘આ પારકી થાપણ’, તેં દીધું મને નામ.
કાગળ કાળા કરીએ તોયે શબદ ન ઊગે જી, ભીતર ખેડ્યા વિના, સાધો, મોતી ક્યાંથી પૂગે જી?
એક ઇચ્છા જ્યાં ઠરી કે અન્ય જાગી બારણે, આગ ઘી નાખ્યે બુઝાતી ક્યાં કદી આ તાપણે?
સાત તાળાં ને તિજોરી બંગલે, પણ ઊંઘ છે? રેશમી ગાદી બિછાવી મખમલે, પણ ઊંઘ છે?
નવલી રાતે નવલા ચણિયા, નવલો ડીજેનો શોર, માડી પૂછે ગરબે આવી: ‘મારો દીવો કઈ કોર?’
દર્દ એવાં પી ગયો કે વેદના પણ ક્યાં બચી? હાથ જોડું, હોઠ ખોલું, પ્રાર્થના પણ ક્યાં બચી?
ચા ઠરી ગઈ, સાંજ ઢળતી, બેસ થોડી વાત કર, આંખમાં જો તો ખરી, આ ફોન છોડી વાત કર.
એ રાણી છે. રસોડું એનું રાજ્ય,
ડાળ ડાળે આજ પત્રો, ગીત લાવી આ વસંત, તોરણો થઈ બારણે, ઘર-ઘર સજાવી આ વસંત.
ડેમ આવ્યો, ગામ ડૂબ્યું, ખોરડું પણ જળ તળે, ગીત બાનું, ચૂલ, ઘંટી, ઓરડું પણ જળ તળે.
આંખ્યુંમાં ઊગ્યો રે ચાંદો, ને ઓશીકે ઊગ્યાં ફૂલ, નીંદર મારી ચોરી ગ્યું કોઈ, મેં ક્યાં કીધી ભૂલ?
આખું નગર ઊંઘી જાય ત્યારે એની નોકરી શરૂ થાય છે.
ન ઘર કે ન દર, આ સવારી નિરાંતે, ધરા પર બિછાવી પથારી નિરાંતે.
મારી ફાઇલ ફરતી જાય રે, ટેબલ ટેબલ ફરતી જાય, સાહેબ કહે છે ‘કાલે આવો’, ને કાલ કદીયે ના થાય.
મીરાં કે’ રાણાજી, તારા મ્હેલ મને સાંકડા લાગે, મારો ગિરધર ગગન સરીખો, રોમ રોમમાં જાગે.
આવવું હો તો સખી તું ગીત થઈને આવજે, હોઠ પર થીજી ગયેલી પ્રીત થઈને આવજે.
કાલ ઊઠીને બજારે વેચશે ભગવાનને, પાવતીના ભાવથી સૌ તોલશે ભગવાનને.
પત્ર જૂનો ખોલતાં ત્યાં સાદ જીવે છે અહીં, પાનની પીળાશમાં પણ યાદ જીવે છે અહીં.
લગ્નમાં લાખો ઉડાવ્યા, રાતભર ડીજે ધમાલ, ફ્લેશ, ફોટો, ડ્રોન ઊડે, ગોરની ક્યાં છે મજાલ?
વાવાઝોડું આવ્યું. ઝાડ મૂળસોતાં ઊખડ્યાં,
જિંદગીભર જે કમાયા, દામ સાથે આવશે? માન-મોભો, પદ-પ્રતિષ્ઠા, નામ સાથે આવશે?
એક ખાણે બે શિલા, પણ ભિન્ન કેવું છે નસીબ! દેવતા થઈ એક, બીજો ઠેસ જેવું છે નસીબ.
લગ્ન પછી એમણે કહ્યું: ‘તને પૂરેપૂરી છૂટ છે.’
દાદીમાનું પટોળું રે, એની ભાત ન ફાટે, સાત સમંદર વટાવીને ય એ જ રંગ ઠાઠે.
આભ આખું રાહ જોતું, બંધ બારી ખોલ તું, ભીતરે જે સંઘરી છે, એ પિટારી ખોલ તું.
સૌ ઘડે છે માપસરના સાવ નાના ઈશ્વરો, બ્હાર ઝઘડે સૌ, હૃદયમાં મૌન છાના ઈશ્વરો.