આ વિષયમાં 5274 લેખ · પાનું ૫ / ૧૦૬
તું પૂનમનો ચાંદો, સાજન, હું દરિયાની ભરતી, રોજ ઊછળું તારી ભણી, ને રોજ પાછી ફરતી.
કાગડીએ આખી વસંત
ગૂંચ ઉકલે ત્યાં નવી, આ કોયડો છે જિંદગી, બ્હાર ખુલ્લું આભ, ભીતર ઓરડો છે જિંદગી.
કાનો ગયો મથુરા, ને ગોકુળ સૂનું રે, વાંસળી વિનાનું વૃંદાવન જાણે જૂનું રે.
મનનો તાગ ન કોઈ પામે, ભાઈ, મનનો તાગ ન કોઈ, દરિયો માપ્યો, આભ માપ્યું, મનની ઊંડપ ના જોઈ.
ચલો, આ બાગ માટે, આજ થોડા પવન થઈ જઈએ, અજાણ્યાં આંસુ જો દેખાય, એનું જતન થઈ જઈએ.
અમે એક ઝીણા ઇશારે જશું, નદી જેમ પેલે કિનારે જશું.
બે ઘર વચ્ચે એક ભીંત છે.
તું ગુસ્સે થાય છે ત્યારે
હાથ મેળવતા રહો, પણ સજ્જનોથી સાવધાન, પીઠ પાછળ જે હસે, એ સાજનોથી સાવધાન.
આંખમાં આંજ્યું કાજળ, ને ગામ આખું ઘેલું, પનિહારી પાણી ભરવા ગઈ, ને બેડું રહ્યું ઠેલું.
હાથ લાખો સ્પર્શતાં, પણ એકલો છું ભીડમાં, કોઈ પૂજે, કોઈ ઠોકે, બાવલો છું ભીડમાં.
આ સુગંધી ઓરડો, ને તોય ઘરમાં તું નથી, જ્યાં જુઓ ત્યાં તું જ, ને તોયે નજરમાં તું નથી.
ઘડી સ્વપ્ન મોટાં બતાવી ગયું, ઘડીમાં બધું યે છુપાવી ગયું.
સંબંધનો કૂવો રે સુકાયો, ભાઈ, સંબંધનો કૂવો, ગરગડી ફરે છે ખાલી, ને ડોલ પડી છે ઊંધો.
ગામમાં ચર્ચા ચાલી: ‘ઈશ્વર મંદિરમાં છે કે નહીં?’
નથી માત્ર શબ્દો, વ્યથા છે ગઝલમાં, હૃદયની પુરાણી કથા છે ગઝલમાં.
દૂર પરદેશમાં ઓસરી સાદ દે, ગામની પાદરે ટેકરી સાદ દે.
સવારે, બપોરે વિચારું તને, નિશા આવતાં હું પુકારું તને.
કાચના બારણાની આ બાજુ હું છું,
વેદના ગીતો હતાં જ્યાં, એ નદી સૂકી હવે, ઘાટ પર દીવા નથી, ને આરતી ચૂકી હવે.
લોકો કહે છે એ પાગલ છે.
ટહુકો થઈને આવ્યો તું, ને આંગણ આખું ગાયું રે, પાંદડે પાંદડે નામ લખ્યું, ને ઝાડ બધું શરમાયું રે.
ના બોલું, ના ચાલું, વાલમ, આજે મારે રીસ, તેં કીધું'તું ‘વહેલો આવીશ’, ને આવ્યો સાડા વીસ!
સાદ તારો સાંભળીને ચાહતો જોયા વિના, નામ તારું રોજ મનમાં ઝંખતો જોયા વિના.
તું છે. સવારની ચામાં
ઘણા ઘાવ છે, પણ સવાલો ન પૂછો, હતી કેમ ખાલી દિવાલો, ન પૂછો.
હાથ ધ્રૂજે, આંખ ઝાંખી, સાંજ પણ આવી ઢળી, વાળ ધોળા, દાંત ખોયા, ને કમર વાંકી વળી;
ચલો આગળ વધું, મનનો પુરાણો ભાર છોડીને, કદી જીત્યો, કદી હાર્યો, હવે તકરાર છોડીને.
ફગાવ્યા બધા એ રિવાજો હવે, સુણો દીકરીના અવાજો હવે.
ગયો દૂર કરવા ઘણું વજન જિમમાં, બતાવ્યું અરીસે નવું બદન જિમમાં.
હજારો વાર મળ્યું, પણ થતી ના ખતમ ઇચ્છાઓ, ઉપાડે રોજ રણમાં પણ, નવેસર કદમ ઇચ્છાઓ.
ભીતરે બારણું ખોલતો હું મને, ત્રાજવે સત્યના તોલતો હું મને.
દઉં પ્રેમ જ્યાં, ત્યાં વધારો ગણિતમાં, ઋણો મા તણાં, છે ઉધારો ગણિતમાં.
દેહ નશ્વર છે, અને જીવન ક્ષણે ક્ષણ ઓગળે, નામ પણ ભૂંસાય, ને સૌ ઠાઠ પણ પાછો વળે;
સ્ટેશનના બાંકડા પર તેં કહ્યું હતું:
બા, તું ગઈ ત્યારે
ટેમ મળે તો આંટો મારજે, ઝમકુ, વાડીએ જોઉં વાટ, મોલ ઊભા છે લીલા લીલા, ને ભીનો કૂવાનો ઘાટ.
ખૂબ માણી મ્હેફિલો, બસ ઘેર જાવું જોઈએ, ગાઈ લીધો આખરી આ શેર, જાવું જોઈએ;
ના કહું તોયે બધું જે સાંભળે, એ મિત્ર છે, દર્દ મારું જોઈને જે પીગળે, એ મિત્ર છે;
૨૬૬. ઘર બધું વેચ્યું, છતાં એ એક ખૂણો રાખિયો,
૩૧૬. ભલે મા કને ના કશું હોય, પણ
૩૬૬. કપાળે કરે મા સદા મેશ-ટીકો,
૪૦૬. તિરાડો મા તણા પગમાં, છતાં ચાલે સદા આગળ,
૪૩૬. આંખમાં આંસુ છે, હોઠ પર ગીત છે,
કાલ માટે સાચવીને જે ક્ષણો રાખી હતી, ને ઉધઈએ રાતભરમાં એ ક્ષણો ચાખી હતી.
ભલે આંખ ઝાંખી, ઘટી છે નજર, છતાં ઓળખું છું તમારી અસર.
ઑફિસ ઘરમાં આવી રે ભાઈ, ઑફિસ ઘરમાં આવી, કૅમેરે તો ટાઈ ને કોલર, નીચે લુંગી લાવી!
આંગણાના લીમડાની ડાળમાં કડવાશ છે, તોય એના છાંયડામાં બા તણી મીઠાશ છે.
અમારા શ્વાસમાં ભળતો સુગંધી રંગ છે માટી, કદી કુંભાર કે ખેડૂ, કદી આ અંગ છે માટી.