આ ટેગ સાથે 1398 લેખ · પાનું ૭ / ૨૮
ડમરુ ડમડમ વાગે, ભોલે, ડમરુ ડમડમ વાગે, તારા તાંડવની તાલે આખું બ્રહ્માંડ જાગે.
ગામને પાદર સરોવર સોહે, જાણે આભનો અરીસો, પનિહારીનાં બેડાં ઝૂલે, ને કમળ કરે ઈશારો.
મારા ફ્લૅટમાં સુખની નળી, ભાઈ, ટપ ટપ ટપકે, લિફ્ટ અટકે, લાઇટ જાય, ને મેઇન્ટેનન્સ ઝબકે.
મેઘધનુષ ઊગ્યું આંગણે, ને મોર ટહુક્યા વાડે, બધું ય આવ્યું, પણ તું ના આવે, એ કેમ ચાલે, સાજન?
એક તક આપી દે મને, હું તારા ભીતરે વસી જાઉં, તારી આંખે ઝાકળ થઈને, તારા હોઠે હસી જાઉં.
ઘટ ઘટમાં તું બેઠો, સાધો, ઘટ ઘટમાં તું બેઠો, મંદિર-મસ્જિદ ફરતો રહ્યો, ને ના ભીતરમાં પેઠો.
ક્યાં ગયું એ રૂપ, અરીસા, ક્યાં ગયું એ રૂપ? તું તો એનો એ જ ઊભો, હું જ થઈ છું ચૂપ.
શબ્દ તો છે તીર, સજની, શબ્દ તો છે ફૂલ, છૂટ્યા પછી પાછા ન વળે, એ જ જગની ભૂલ.
છોડ રે મનવા, દુનિયાદારી, આ તો ઠગની બજારી, માથે મુગટ, ને પગમાં બેડી, એવી છે આ યારી.
દાદીમા કહે વાર્તા, ને આભમાં તારા ઝબકે, રાજાની કુંવરીની વાતે આંખો ધીમે ઝબકે.
આ નભ નમ્યું તે શ્યામ, ને ધરતી ઝૂકી તે રાધા, વચ્ચે વરસે જે ઝરમર, એ પ્રેમની અમરત-ગાથા.
જીવ રે! તું કિયે ઘેર કરીશ જઈ વાસો? કાયાની કોટડી ઢીલી પડી, હવે શેનો ભરોસો?
આ છે મારો દેશ, ભાઈ, આ છે મારો દેશ, અલગ અલગ બોલી-ભાષા, ને અલગ અલગ વેશ.
વાયરા ધીરા ધીરા વાય, ને ડાળે ડાળે ઝૂલે પાન, કોણ જાણે કોની વાતે મારું ઊડી જાતું ભાન.
મનમાં ઘોળાય મારા વ્હાલમની વાત, સખી, હોઠે ન આવે, આંખોમાં ઊગે, ને ગાલે શરમાય, મને કોણ રે બચાવે?
પહેલો પ્રેમ તો પહેલો વરસાદ, સખી, પહેલો વરસાદ, માટીમાંથી ઊઠે સુગંધ, ને રહી જાય આખી યાદ.
કણ કણમાં તું ઝળહળ ઝળકે, તોય તને હું શોધું રે, ગામ ગામનાં મંદિર ભટક્યો, ભીતર ના મેં ખોદ્યું રે.
વડલે ખોલી ઑફિસ, એમાં ઘુવડ થયા સાહેબ, ચકલી ઊભી અરજી લઈને, ‘માળો બાંધવો છે, જનાબ!’
મેં તો આંખ્યુંની વાટ્યું સંકોરી રે, સાયબા, તારી વાટ્યે ઝબૂકે મારી ઓસરી રે, સાયબા.
ઘૂઘરા રણકે રે ધોરીડે, ગાડાવાટ્યું બોલે, જૂનું મારું ગામ ઊભું છે આંબલિયાને ઓલે.
તું જ મારી ઊંચી ઉડાણ ને તું જ મારો ઉતારો, તું જ મારો વાદળ-વાયરો, તું જ ઘરનો ઓવારો.
જાજે રે દીકરા, શહેરની વાટે, ભાથું બાંધ્યું હેતનું, એમાં મૂક્યું છે ગામનું પાદર, માટી મૂકી ખેતનું.
કાયા રે મારી ચરખો કાંતે, સાંસ સાંસનો તાર, કોણ બેઠું એ ચરખે કાંતણ, કોઈ ન જાણે સાર.
મારું ઠેકાણું ના પૂછજો, હું તો વાદળી રે, આજે અહીંયાં વરસું, કાલે ક્યાંક બીજે ચાલી રે.
વાડ્યું બાંધી ખેતર ફરતી, વાડ્યું બાંધી ઘર, હૈયા ફરતી વાડ્યું બાંધી, ને ભૂલ્યા રે ઈશ્વર.
રેત સરે રે રેતઘડીમાં, ઝીણી ઝીણી ધાર, ઉપર ખાલી, નીચે ઢગલો, કોણ ગણે આ ભાર?
સામે શેઢેથી સાદ તમે પાડ્યો ને મારું દાતરડું હાથમાંથી છૂટ્યું, કે લીલુંછમ ખેતર આખું ઝૂમ્યું રે, સાયબા.
કેટલાં લેશો પારખાં, શ્યામ, હવે તો હારી રે, તમને ગમ્યું તે ઝેર પીધું, ને ઓઢી લીધી ગાળ્યું સારી રે.
બાપુની સાઇકલ રે, અમારી મોંઘી મોટર-ગાડી, આગળ હું ને પાછળ બા, ને વચ્ચે ઘંટડી ગાતી.
મા જેવી મીઠી રે મારી ગુજરાતી બોલી, હાલરડે ઝૂલી, ને રમતી પોળે પોળે ભોળી.
ટન ટન ટન ટન ઘંટ વાગ્યો, ચાલો રે ભેરુ, ચાલો, દફતર ખભે, પાટી હાથે, કરીએ રે જરા ઉતાવળો.
ફરતો ફરતો ભમરડો ક્યાં ગ્યો? ક્યાં ગઈ પેલી દોરી? ક્યાં ગ્યું મારું બચપણ ભોળું, ક્યાં ગઈ માની લોરી?
સાયબા, મેલો હવે મોબાઈલ, મારી સામું ભાળો, ઘડીક આંખ્યું ઊંચી કરીને મારું મુખડું ન્યાળો.
આવ્યો લગનગાળો રે, ભાઈ, આવ્યો લગનગાળો, ખિસ્સાં ખાલી, ચાંલ્લા ભારી, સૌનો એક જ તાળો.
ઝાડને થાય કે પંખી થાઉં, ઊડી જાઉં આકાશે, પંખીને થાય કે ઝાડ થાઉં, મૂળ નાખું જઈ પાસે.
એવી રે અજાણી એક બા મને સાંભરે, ટ્રેનના ડબ્બામાં મળી, ને ભીંજવી ગઈ આંખ રે.
ધીરે ધીરે આવજે, ચાંદલિયા, મારા સળિયાની પાર, આ કોટડીમાં તારા સિવાય ન આવે કોઈ ઉજાસ, યાર.
આંગળી અડી ને મારું આખું આભ ઝબક્યું રે, ઝાંઝરનું એક ઝીણું મોતી ઓચિંતું ટપક્યું રે.
શ્રાવણ આવ્યો ને મારા જીવને મૂંઝારો રે, કાનજી, વરસે આભ ને મારો ઝૂરે ઓવારો રે, કાનજી.
અમે પેન્શન લઈને બેઠા, કે ભાઈ હવે નિરાંત, સવારે બગીચે ચાલીએ, ને સાંજે કરીએ વાત.
વાંસળીના વેણમાં રાધા ખોવાઈ ગઈ, ઓ સખી, પાણી ભરવા ગઈ'તી, ને ગાગર ભુલાઈ ગઈ, ઓ સખી.
ઉઘાડા પગે રે અમે કેમ કરી ચાલીએ? ધગધગતી રેતી ને કાંટાળી ઝાડી, વાટ કેમ કરી ઝાલીએ?
ભીતર ખીલવ, હે નાથ, મારું ભીતર ખીલવ રે, કમળ જેમ કાદવમાંથી મુજને ઊંચે લઈ જા રે.
મારું લે'રિયું ઝૂલે રે ઝરૂખડે, નણદલ માગે લે'રિયું રે બાઈ! મારા વીરાએ મેળેથી લાવ્યું, જેના રંગે મનડું છવાઈ.
ગોળ ગોળ ઘૂમે રે મારું વૉશિંગ મશીન ગોળ, સાડી, જીન્સ ને ગંજી-મોજાં — સૌનો એક જ ઝોળ!
મારે આંગણિયે મોગરો મ્હોર્યો ને સાયબો ગયો પરદેશ, કોને દેખાડું ફૂલડાંની ફોરમ, કોને મોકલું સંદેશ?
સખી રે, મારી ઓઢણીમાં ચાંદો ઊગ્યો, અધરાતે મારી આંખ્યુંમાં કોઈ ઝાકળ થઈને પૂગ્યો.
નદીને સામે કાંઠે સાજન, આ કાંઠે મારું ગામ, વચ્ચે ઘૂમરી ખાતું વહેતું જુદાઈ જેનું નામ.
શબ્દની પાલખી ચાલી રે, ગુજરાતી શબ્દની પાલખી, પેઢી દર પેઢી ખભે ઊંચકી, ભાવે ભરી ભરી આંખડી.
અવધપુરીમાં દીવા પ્રગટ્યા, રામ પધાર્યા ઘેર, ગલીએ ગલીએ તોરણ બાંધ્યાં, આનંદ લીલાલ્હેર.