આ ટેગ સાથે 1089 લેખ · પાનું ૧૩ / ૨૨
સાંજ ઢળી ગઈ હતી. વગડાની કેડી પર
તને શ્રાવણના દિવસ સાથે
ફાઇલ ગોળ છે. ટેબલ નંબર એકથી
વર્ષની છેલ્લી રાતે બાએ
હૉસ્પિટલના ચોથા માળે
મા કહેતી: તું મારો છે.
મારા બાપુ રિક્ષા ચલાવે છે.
ગામને પાદરે પીપળા નીચે
રાતના બે વાગ્યા છે. પંખો
અમારા ગામની પાછળ એક ડુંગર હતો.
અમારા ઘરમાં લોકશાહી છે.
મન એક વાંદરો છે.
રવિવારની સાંજ સૌથી લાંબી હોય છે.
જૂની ચોપડીઓ ઓશીકે મૂકીને
આપણે પહેલી વાર મળ્યાં
એક જ આંગણું હતું. વચ્ચે
વર્ષો પછી ભૂલથી
વડની એક ડાળખીએ નક્કી કર્યું છે —
એ લોકોએ પહેલાં મારો અવાજ માગ્યો,
આઈ.સી.યુ.ના કાચની પેલે પાર બાપુ સૂતા છે.
વીસ વરસ અમે એક જ શહેરમાં રહ્યા,
તું ઊનના એક દડા જેવી હતી —
મેં હરિને પૂછ્યું: ‘તમારી સહી ક્યાં છે?
વિજ્ઞાનના શિક્ષકે કહ્યું: ‘આ જે તારો તમે જુઓ છો,
એંસી વર્ષનાં દાદીએ પૌત્રીના લગનમાં
વકીલે કહ્યું: ‘વસિયતમાં લખો,
મારાં ટેરવાં આખો દિવસ
ઉનાળાની બપોરે સોસાયટીના નાકે
લગ્નની પચાસમી વર્ષગાંઠે પૌત્રીએ કહ્યું:
એના જન્મદિવસે મેં એને પૂછ્યું:
સંબંધ તૂટ્યો ત્યારે બધાએ કહ્યું:
દરિયાકાંઠે રેતીમાં
એક જ જિંદગી છે, એણે કહ્યું,
ચૌદ વર્ષની હતી ત્યારે કૂવે પાણી ભરવા જતાં
જ્યારે તું દૂર હતી ત્યારે ફોનનું બિલ
કલ્પી તો જો — એક સવારે
સ્ટેશનના પ્લેટફૉર્મ પર બે ચહેરા.
અમારી શેરીમાં એક ખાડો છે.
બાનાં ચશ્માં હજી
રાતે સૂતાં પહેલાં દીકરીએ એ જ ચોપડી ત્રીજી વાર પકડાવી —
કોઈએ એને જોયો પહેલી વાર આંખ ઉઘાડતા બાળકની
અમે ઘેટાં છીએ. અમને ઉઠાડવામાં વાર લાગે,
એ બંગલામાં સાત બાથરૂમ છે,
બાપુની રાખ નર્મદામાં પધરાવી આવ્યો.
ગુજરાતી હોવું એટલે — ન્યૂ જર્સીની ગલીમાં પણ
પિરામિડની અંધારી કોટડીમાંથી ચાર હજાર વર્ષ જૂના
ન્યૂ જર્સીમાં રહેતો મારો પૌત્ર ‘બા’ને ‘બાઆઆ’ કહે છે —
તારા ગયા પછી પલંગની તારી બાજુ
જંગલમાં સભા ભરાઈ: ‘રંગ બદલવાની હરીફાઈ.’
ગામનો સલાટ પહાડ તોડવા નહોતો નીકળતો;