આ ટેગ સાથે 1089 લેખ · પાનું ૧૨ / ૨૨
એક ફકીરે મસ્જિદની દીવાલને
એ યુદ્ધ જીતીને આવ્યો. ગામે
હું ‘મૉમ’ નથી કહેતો,
પપ્પાની જૂની ડાયરીમાં હિસાબ હતા —
ફૂટપાથની બે લાદી વચ્ચે એક તિરાડ છે,
પપ્પા રવિવારે પણ વહેલા ઊઠતા,
ધારો કે એક દિવસ ફોન જ થાકી જાય,
ચાર રસ્તે ટ્રાફિકના સિગ્નલના ખાનામાં
ઘરમાં દાદાનો દેહ સફેદ ચાદરમાં છે,
સરલા, આજે એક ઘરડો માણસ
ગામમાં શરદપૂનમની રાતે
શિયાળો બેસે ને નળ સરોવરે
જન્મ્યો ત્યારે બાએ કહ્યું: ‘મોટો થઈશ ત્યારે સુખ.’
મારી ડિગ્રીઓ લઈ લો, મારો પગાર, મારી ગાડી,
મેં ઈશ્વર પાસે છાંયો માગ્યો; એણે મને બીજ આપ્યું.
સોમવારે સવારે એલાર્મ ત્રણ વાર વાગે છે,
બાપુનું ઘર વેચ્યું. ખરીદનાર ભલો માણસ હતો,
કોઈ ઑફિસની ફાઈલો નીચે દબાઈને મરે છે,
હવે કોઈ ઉપાય નથી, તો ચાલ,
હું તો એનો એ જ છું, બસ
પુસ્તકનાં પાનાં ફેરવતાં એક મોરપીંછું સરી પડ્યું.
વરસો સુધી એણે ધૂણી ધખાવી.
ઋતુ દર ત્રણ મહિને
પહેલા પ્રેમમાં મેં એને ગુલાબ આપ્યું;
પર્વતની ટોચે સૌ જવા માગે છે —
દીકરી લેસન લઈને આવી: ‘પપ્પા, આ દાખલો નથી આવડતો.’
સાંજે છ વાગ્યે દીવાલ પરની ઘડિયાળ
લગ્નના ફોટામાં બધા હસે છે.
એણે સ્ટેટસ મૂક્યું: ‘મૂડ ઑફ.’
દીકરી સાસરે ગઈ એ પછી ઘરના અરીસા
નાનપણમાં સાપસીડી રમતા ત્યારે
ડ્રૉઇંગરૂમમાં કાચનું એક માછલીઘર છે.
રક્ષાબંધનને દિવસે કૉલેજમાં
દર વર્ષે પહેલી તારીખે
અરીસો ફૂટી ગયો. હવે
વાદળ આવ્યાં. બંગલાવાળાએ
સવારે નેવે બેસીને
અમેરિકાના મારા ઘરની પાછળ
ચોકમાં એમનું પૂતળું મૂક્યું ત્યારથી
ઘણા વખતથી મને ઊંઘ નથી આવતી.
ચાલીસ વર્ષ પછી સ્ટેશન પર
બૂટમાં એક નાની કાંકરી
એંસી વર્ષના નાનુકાકા
બાપુજીના બેસણા પછી સૌ મહેમાનો ગયા.
બા ફાટેલાં કપડાંને
સુખ આવ્યું ત્યારે મેં બારણું ખોલ્યું,
પ્લૅટફૉર્મ નંબર ત્રણ પર એક બાંકડો છે,
કવિતા એટલે વિદ્વાનોની સભામાં
પંદરમી ઑગસ્ટે સિગ્નલ પર
શેરીના નાકે લાકડાની લારી પર