છૂટા શેર ૪૯૯૭–૫૦૪૧

૪૯૯૭.
નથી બા, તોય ચૂલે રોજ સાંજે ધૂમ્ર ઊઠે છે,
હશે, એ સ્વર્ગથી પણ જોઈ લે છે ભૂખ બાળકની.

૪૯૯૮.
ગયાં સૌ ગામ છોડીને, હવે ઘરનું ધણી તાળું,
અને ઓટે ઉગે છે ઘાસ, ને બારી ય રોતી ત્યાં.

૪૯૯૯.
તમે જોયું ઘડીભર, ને થયું, સંબંધ જૂનો છે,
નયનની ઓળખાણો શબ્દ વિણ થઈ જાય છે, સાજન.

૫૦૦૦.
કદંબે શ્યામ બેઠો, વાંસળી છેડી મધુર ત્યારે,
વલોણાં, ગાગરો, મટકી, બધું છોડી ધસી ગોપી.

૫૦૦૧.
ઘણાં વર્ષો વિદેશે, ડૉલરો ભેગા ઘણા કીધા,
છતાં એ બાજરાના રોટલાની ભૂખ ના ભાંગી.

૫૦૦૨.
હજારો વાર મોજાંએ પછાડ્યો, તોય ના તૂટ્યો,
કિનારો મા સમો ઊભો, સહી લેતો, હસી લેતો.

૫૦૦૩.
હજારો ‘ફ્રેન્ડ’ છે મારા, વળી ‘ફૉલો’ કરે લાખો,
છતાં બીમાર થ્યો ત્યારે, પડોશી માત્ર દોડ્યો’તો.

૫૦૦૪.
હવે પાનખર આવી, ને ખરી ગઈ પાંખડીઓ સૌ,
પરાગે તોય રાખી છે હવામાં મ્હેક ને વાતો.

૫૦૦૫.
પિતાના હાથમાં છાલાં હતાં, ત્યારે જ તો આજે
અમારા હાથમાં કાગળ, કલમ ને જ્ઞાન ને સપનાં.

૫૦૦૬.
ઘણા વરસાદ આવ્યા ને ગયા, કોરો હતો કાયમ,
તમે એક જ વખત જોયું, અને ભીંજાઈ ગ્યો આખો.

૫૦૦૭.
‘તમારી લૉટરી લાગી!’ કહીને કૉલ આવ્યો’તો,
અને મેં ‘પિન’ જણાવ્યો, ત્યાં તરત ખાતું થયું ખાલી.

૫૦૦૮.
હજી પણ ચાંદ ઊગે છે, હજી પણ રાત આવે છે,
નથી બસ તું, નથી એ વાત, ને સઘળું અધૂરું છે.

૫૦૦૯.
અપાવ્યો ફોન દાદાને, નવો મોંઘો ખરીદીને,
હવે આખો દિવસ પૂછે: ‘દબાવું શું? કહો બેટા.’

૫૦૧૦.
નયનનાં નીરને ના જાત, ના મજહબ, ન કો વાડો,
બધાંનાં હોય ખારાં ને, બધાંનાં દર્દ સરખાં છે.

૫૦૧૧.
ગુલાલી ગાલ, કેસરિયો ઉમંગે ઢોલ ધબકે છે,
ધુળેટીમાં થયા સૌ એક, ના કોરું, બધાં રંગ્યાં.

૫૦૧૨.
ચિતા પર આજ સૂતો તે હતો ગઈ કાલનો રાજા,
સમય પણ કેટલો ઝડપી, ધુમાડો થઈ ગયો ક્ષણમાં.

૫૦૧૩.
ઘણાં ઊંચાં ભવન ચણતો હતો કડિયો સતત એ તો,
છતાં એને ન ઘર, સૂતો સડક પર રાત ઠંડીમાં.

૫૦૧૪.
પરાગે જાતને શોધી, ઘણાં ફૂલો ઉપર ઘૂમ્યો,
હતો એ તો ગઝલના એક નાના શેરમાં બેઠો.

૫૦૧૫.
કપાયું ઝાડ આંગણનું, ન માળો, ના હવે છાંયો,
હવે ‘એસી’ ઘરે ગાજે, ન ચકલી કે ન કો કલરવ.

૫૦૧૬.
ભણે છે દીકરી, ને પાંખ ફૂટી, ઊડશે ઊંચે,
હવે તો ગામ આખું ઓળખાશે નામથી એના.

૫૦૧૭.
ગયો મથુરા કનૈયો, ગોકુળે સૂનાં થયાં ફળિયાં,
હજી રાધા કદંબે જઈ વગાડે મૌનની બંસી.

૫૦૧૮.
થયો ‘ડૉક્ટર’ ભણીને, તોય મનથી રંક છે એ તો,
દહેજે માગતો ગાડી, નવું ઘર, ‘કૅશ’ ને સોનું.

૫૦૧૯.
ફકીરે હાથ ફેલાવ્યા, દુઆ માગી જગત માટે,
ખુદાએ ત્યાં જ ઝૂકીને ધરી ઝોળી ફકીરીને.

૫૦૨૦.
બગીચામાં ભ્રમર, માળી, પતંગા, ઓસ ને પંખી,
પરાગે સર્વને દીધું, ન માગ્યું ક્યાંય પાછું કૈં.

૫૦૨૧.
નગરની રાત જાગે છે, વહેલું ગામ સૂતું છે,
નગરને ઊંઘ ના આવે, અને ગામે સપન મીઠાં.

૫૦૨૨.
ઘણા નોકર, ઘણી ગાડી, ઘણો વૈભવ, ઘણું નાણું,
છતાં બેસી શકે બે પળ, ન એવું એક જણ પાસે.

૫૦૨૩.
પિતા જીવ્યા સુધી ભૂખ્યા, હવે શ્રાદ્ધે ભરે થાળી,
અને કાગા જમે ખીરો, પછી ઘરના બધા રાજી.

૫૦૨૪.
નથી માગ્યું ખજાનાનું, નથી માગ્યું કદી આસન,
ખુદા, બસ એટલું દેજે, ગરીબોનાં નયન લૂછું.

૫૦૨૫.
કહે બાળક, ‘ગગનથી કેમ ના ખરતા બધા તારા?’
કહું: ‘ઈશ્વર ધણી એનો, ગજબ પાકો, સતત ઝાલે.’

૫૦૨૬.
જવું છે દૂર, તોયે હું પરાગો છોડતો જાઉં,
પવન પૂછે, કહેજો કે, હતી ખુશ્બૂ, હતો ભમરો.

૫૦૨૭.
ઉપાડી બેડલું માથે, ચલે ગોરી સહજ લટકે,
હવે ઘરઘર નળો આવ્યા, ગયાં એ ગીત પનઘટનાં.

૫૦૨૮.
જરા તાવ જ હતો, ‘ટેસ્ટો’ કરાવ્યા વૈદજીએ તો,
પછી ‘બિલ’ જોઈ, મારો તાવ તો ભાગી ગયો ડરથી.

૫૦૨૯.
પતંગો ઊડતા ઊંચે, કપાતા, ને પડે નીચે,
હવામાં ઊડનારાને ધરા સ્હેજે ખબર લેતી.

૫૦૩૦.
બધાં સૂતાં, હજી જાગે નગરનો એક ચોકીદાર,
ટકોરા લાકડીના, ને બધાંની ઊંઘ રક્ષે છે.

૫૦૩૧.
વસંતે ફૂલ ખીલ્યાં, ને ભ્રમરનું ગીત ગુંજે છે,
પરાગે મ્હેકની ચિઠ્ઠી લખી, ને પવનને સોંપી.

૫૦૩૨.
ઘણાં વર્ષો પછી પણ બેઉ ઝૂલે હીંચકે સાથે,
વગર બોલ્યે કહી દે છે નયન બંને બધી વાતો.

૫૦૩૩.
હજી સિગ્નલ ઉપર બાળક ગુલાબો વેચતું ઊભું,
અને ગાડી મહીં પ્રેમી ઉજવતા પ્રેમના દિનને.

૫૦૩૪.
હતાં બંને ય કાળાં, કાગડો ને કોકિલા, તોયે
ગમે ટહુકો, ગમે ના ‘કા’, ખરી તો કંઠની ઓળખ.

૫૦૩૫.
ધરામાં બીજ સૂતું’તું ઘણાં વર્ષો, ખબર કોને?
પછી વરસાદ આવ્યો, ને તરત ફૂટી નવી કૂંપળ.

૫૦૩૬.
શમાની જ્યોત પર ઝૂક્યો પતંગો, ને બળી ચાલ્યો,
જગત બોલ્યું ‘મરણ’, ને પ્રેમ બોલ્યો: ‘આ મહોત્સવ છે.’

૫૦૩૭.
હવે સોનું ગયું આકાશમાં, ને લગ્ન છે આવ્યાં,
પિતાજી પાઘડી વેચી ઘડાવે છે ગળાનો હાર.

૫૦૩૮.
ઘણાં વર્ષો પછી શાળા તણા મિત્રો જમા થ્યા’તા,
બધા ઘરડા થયા, બોલ્યા: ‘અરે, તું વૃદ્ધ લાગે છે!’

૫૦૩૯.
તળાવે ચાંદ ઊતર્યો ઉઘાડે પગ ઝબોળીને,
અને જળની લહર નાચી, ઝગી ઊઠી રજત જેવી.

૫૦૪૦.
ખરી પડશે ગુલાબો ને ખરી પડશે બધાં પીંછાં,
પરાગો તો હવામાં મ્હેકશે કો’ દૂર ખૂણામાં.

૫૦૪૧.
ભલે ખોટું ઘણું દોડે, ચડે ગાદી ઘણી વેળા,
છતાં સચ્ચાઈનો દીવો ઠરે ના, ને બળે ધીમે.

– પરાગ રતનપરા