છૂટા શેર ૯૯૭૬–૧૦૦૦૦

૯૯૭૬.
આયને ઊભો રહું, તો બાપ દેખાતા મને,
એ જ ખાંસી, એ જ ચશ્માં, એ જ ધીમી ચાલ છે.

૯૯૭૭.
પાણિયારે ચાર બેડાં, ને નદી છેટી ઘણી,
તોય ગાતી'તી ભરતની ઓઢણી ઓઢી સખી.

૯૯૭૮.
પૂર આવ્યું ગામમાં, નેતા વિમાનેથી જુએ,
ને પછી ચૅનલ ઉપર લૂછ્યાં નયન બે ઠાઠથી.

૯૯૭૯.
હીંચકે બેઠાં અમે બે, સાંજ ઢળતી જાય છે,
વાત ખૂટી, તોય હાથોમાં હજી છે હાથ, જો.

૯૯૮૦.
આ ‘પરાગે’ પાનખરમાં પણ ગઝલ વાવી હતી,
એટલે આ ડાળ સૂકી પણ સુગંધી નીકળી.

૯૯૮૧.
ગામના સ્ટેશન ઉપર બસ એક ગાડી સાંજની,
મા હજીયે રાહ જોતી, દીકરો જ્યાંથી ગયો.

૯૯૮૨.
દફતરોના ભારથી ઝૂકી ગયું આ બાળપણ,
માર્કશીટે ક્યાંય ના એના સપનનું નામ છે.

૯૯૮૩.
ફાગણે આવ્યો ગુલાલી રંગ, ઝૂમ્યું ગામ સૌ,
એક વિધવા ઓસરીમાં શ્વેત સાડીમાં રહી.

૯૯૮૪.
આ ‘પરાગે’ વાંસળીને એકદા પૂછ્યું, સખી,
‘સૂર તારા?’ તો કહે: ‘મારે ફકત પોલાણ છે.’

૯૯૮૫.
રાતની પાળી કરીને ઘર ભણી આવ્યો પિતા,
જોઈ સૂતા બાળને, સૌ થાક એનો ઓગળે.

૯૯૮૬.
નળ ઉઘાડ્યો, તો હવાનો સૂસવાટો આવતો,
રાહ ટૅન્કરની જુએ છે ડોલ લઈ સૌ લાઇને.

૯૯૮૭.
ભીંત પર લટકે ઘડી, જે બંધ થઈ દાદા જતાં,
એ ઘડી સાથે સમય પણ ત્યાં જ અટકી ગ્યો, જુઓ.

૯૯૮૮.
શબ્દ ચંદન જેમ ઘસ્યા, આ ‘પરાગે’ જિંદગી,
તોય ના ટીલું થયું, પણ ટેરવે મ્હેકી ગયું.

૯૯૮૯.
ચાંદને રોટી ગણીને એક બાળક ઊંઘતું,
ને સવારે ચાર કપ ધોતું હતું ઢાબા ઉપર.

૯૯૯૦.
જિંદગીની નાવ ચાલે શ્વાસનાં હલ્લેસથી,
ને કિનારાની ખબર તો નાવિકોને પણ નથી.

૯૯૯૧.
આ દિવાળી સાવ સૂની, મા વિના ઘર-આંગણું,
કોડિયાં તો મેં ય મેલ્યાં, પણ ન એનું તેજ છે.

૯૯૯૨.
‘હાય’ પર ઊગ્યો હતો, એ ‘બ્લૉક’ પર પૂરો થયો,
એક ‘સ્ટોરી’ જેમ ચાલ્યો એક દા'ડો, ને ગયો.

૯૯૯૩.
ઝાડ કાપ્યું, સાથ માળો પણ કપાયો સામટો,
ને પછી ત્યાં ‘વૃક્ષ વાવો’નું લગાવ્યું પાટિયું.

૯૯૯૪.
તું નથી, તો ઓરડો પણ ઓરડો લાગે નહીં,
ભીંત છે, છત છે, છતાં એ ઘર થવા પામે નહીં.

૯૯૯૫.
આ નિશાળે, કોતરેલું આજ પણ એ નામ છે,
બેસનારા ક્યાંય ઊડ્યા, બાંકડો ત્યાં એકલો.

૯૯૯૬.
રાત જેવી પણ હશે, એ રાત પણ ઢળશે જરૂર,
કાળજાને ધૈર્ય આપે, એક ઝીણું કોડિયું.

૯૯૯૭.
શેર બે, ને ભૂમિકા લંબાઈ અડધી રાત લગ,
ને પછી શ્રોતા ય ત્યાંથી ‘વાહ’ બોલી, ઘર ગયા.

૯૯૯૮.
વારતા બા જે કહેતી, રાજ-રાણી ત્યાં હતાં,
આજ પણ સૂતાં પહેલાં એ જ દુનિયા સાંભરે.

૯૯૯૯.
જન્મ આ કાંઠે, અને સામા કિનારે મોત છે,
મધ્યમાં જે જળ વહે, એને જ જીવન જાણજે.

૧૦૦૦૦.
દસ હજારો શેરનાં ફૂલો હવે ખીલી ગયાં,
આ ‘પરાગ’ અહીં હવે ઊડે હવાની પાંખ પર.

– પરાગ રતનપરા