છૂટા શેર ૭૪૬૬–૭૫૩૪

૭૪૬૬.
ઓસરીમાં બા હતી તો ઘર હતું ભરચક બધું,
બા નથી, તો ઓરડા પણ ઓરડા જેવા નથી.

૭૪૬૭.
છાંયડો દેતો હતો જે, એ જ વડ કાપ્યો અમે,
ને સડક પર ધોમ તડકે છાંયડો શોધ્યા કરો.

૭૪૬૮.
આયનો તૂટી ગયો, ને સો ય ટુકડે હું મળું,
એક પણ ટુકડે મને આખો કદી હું ના મળું.

૭૪૬૯.
ડૉલરોના ગાદલે પણ ઊંઘ ક્યાં આવે મને?
પીઠને તો સાંભરે છે ગામની એ ખાટલી.

૭૪૭૦.
ભીંત પર લટકેલ પાનું રોજ ફાડું છું, અને
રોજ મારી જિંદગીનું એક પાનું પણ ખરે.

૭૪૭૧.
સ્વાદ જે માના હતો, એ હોટલોમાં ક્યાં મળે?
મેનુમાં સો વાનગી, પણ ક્યાંય મા મળતી નથી.

૭૪૭૨.
એમણે રસ્તા બનાવ્યા, ફાઇલોમાં તો ઘણા,
ગામ ખાડામાં જ છે, ને પોસ્ટરે નેતા હસે.

૭૪૭૩.
તેં હસીને ‘આવજો’ કીધું, હજી ઊભો અહીં,
સાંજ ઢળતી રોજ, ને આ ઉંબરો ઝાંખો થતો.

૭૪૭૪.
વાદળો ઘેરાઈ આવ્યાં, પણ ગયાં કોરાં જ એ,
તોય ખેડૂ આભ સામે જોઈ માળા ફેરવે.

૭૪૭૫.
હું મને શોધું મસીદે, ને મળું મયખાનમાં,
ને ખુદા પણ ત્યાં હતો, સાકી તણા એ જામમાં.

૭૪૭૬.
ભીડમાં ચાલું છતાં લાગું સદા હું એકલો,
માણસો લાખો નગરમાં, એક પણ માણસ નથી.

૭૪૭૭.
શબ્દ ખૂટ્યા, મૌન આવ્યું, ને ગઝલનો જન્મ થ્યો,
આંખ સૂકી, પણ હૃદયમાં શેર ભીનો ઝળહળે.

૭૪૭૮.
દીકરીની પાલખી ગઈ, આંગણું સૂનું થયું,
ક્યારડો તુલસી તણો કોને કહે વાતો હવે?

૭૪૭૯.
આંગળી પકડી પિતાની, ચાલતાં શીખ્યો હતો,
આજ ધ્રૂજે એ, અને મારો જ ટેકો છે હવે.

૭૪૮૦.
ગામના પાદર ઉપર ઊભો હતો જે પાળિયો,
એ જ જાણે છે, હતું કોનું વતન, કોની વફા.

૭૪૮૧.
ચાંદની રાતે નદીમાં ચાંદ ન્હાવા આવતો,
ને નદી ઝાંઝર પહેરી રાતભર ગાતી હતી.

૭૪૮૨.
ફૂલ જેવું હાસ્ય લઈને, ઓ પરી, તું આવજે,
આ પરાગે બાગ આખો આંખમાં રાખ્યો હતો.

૭૪૮૩.
એક ઝાકળ પાંદડે બેઠું હતું, ને સૂર્યએ
હેતથી ચૂમ્યું, અને ઝાકળ હવામાં થઈ ગયું.

૭૪૮૪.
મેં ઘણાં મંદિર ચણાવ્યાં ને ઘણી માળા જપી,
એક ભૂખ્યાને ન જોયો, તો બધું એળે ગયું.

૭૪૮૫.
ઢોલ વાગે, ગામ નાચે, જાન આવે રંગથી,
ને વિદાયે એકલો ત્યાં બાપ ભીનો થઈ રહે.

૭૪૮૬.
મંચ પર કવિતા સુણાવી, દાદ દીધી સૌ સભા,
ઘેર ચૂલો તો ઠરેલો, બાળ ભૂખ્યાં ઊંઘતાં.

૭૪૮૭.
સૂર્ય પણ થાકી જતો ને સાંજના ઢળતો જતો,
હું ય થાકું, તો કહો, એમાં કયો મારો ગુનો?

૭૪૮૮.
વૃક્ષ કાપી, ભીંત પર એનાં જ ચિત્રો દોરિયાં,
ને હવે ચકલી ય એનાં ચિત્રમાં માળો કરે!

૭૪૮૯.
જે નદી મીઠી હતી, એ સાગરે જઈને ભળી,
ને બધી મીઠાશ ખારી થઈ, હવે એ પૂછતી.

૭૪૯૦.
આંખના નંબર વધે, ને દૂરનું દેખાય છે,
પાસમાં બેઠા સ્વજન પણ ધૂંધળા લાગ્યા કરે.

૭૪૯૧.
હોઠ પર તાળું હતું, ને આંખમાં સો વાત’તી,
એ જ ભાષા બેઉની, બીજી નહોતી જોઈતી.

૭૪૯૨.
કેટલાં વર્ષો પછી ઘર આંગણે પાછો ગયો,
ત્યાં હજી મારી લખોટી ધૂળમાં હસતી હતી.

૭૪૯૩.
વાયરે તોડી ધજા, તોયે ન ઝૂક્યું દેવળું,
જો અડગ શ્રદ્ધા હશે, તો શું કરે આ વાયરા?

૭૪૯૪.
આ પરાગે ફૂલને પૂછ્યું, ‘ઉદાસી કેમ છે?’
‘બાગ ખીલ્યો, પણ ન કો જોવા અહીં આવ્યું કદી.’

૭૪૯૫.
છાપરું ટપકે સતત, ને મા ધરે ત્યાં વાટકા,
ને પછી ટપટપ મહીં એ ગીત ગાતી’તી, અહા!

૭૪૯૬.
દ્વારકામાં કૃષ્ણ રાજા, વાંસળી રાધા કને,
રાજ જીતે છે ભલે, પણ પ્રેમ તો હારે નહીં.

૭૪૯૭.
લોકશાહીના પરવમાં ભીડ જામી છે ઘણી,
ને મતો ગણનાર ગણતા, માણસો ગણતા નથી.

૭૪૯૮.
ગાય છે કોયલ, છતાં ના ગામમાં કો સાંભળે,
કાન સૌના બંધ છે, ને સૂર સૌ ઢોળાય છે.

૭૪૯૯.
રાત આખી જાગતો’તો હું તમારી રાહમાં,
જ્યાં સવારે તું પધારી, આંખ ત્યાં મીંચાઈ ગઈ.

૭૫૦૦.
જિંદગીના પત્રમાં ખાલી જગા કોણે ભરી?
‘પ્રિય’ લખી બેઠો, પછી શાહી નથી, કાગળ નથી.

૭૫૦૧.
દીવડો નાનો, છતાં ના રાતથી ડરતો કદી,
વાયરા સામે અડગ, એ દીવડાનો છે ધરમ.

૭૫૦૨.
લાકડી લઈ ઓસરીમાં દાદ બેઠા રોજ, ને
એ જગા ખાલી પડી, ને ઘર થયું આખું ગરીબ.

૭૫૦૩.
જેલમાં પંખી પુરાયું, ને ગગન રડતું હતું,
પાંખ કાપી એમણે, પણ સ્વપ્ન ક્યાં કાપી શકે?

૭૫૦૪.
જેમણે આ ભીંત બાંધી, એ જ ઠંડીમાં ઠરે,
ને અમીરો ઓરડામાં તાપણું કરતા રહે.

૭૫૦૫.
તું મળી ત્યારે થયું, આ જિંદગી પણ ગીત છે,
તું નથી, તો ગીત પણ લાગે હવે ફરિયાદ છે.

૭૫૦૬.
મેઘ ગાજ્યો, મોર બોલ્યો, આભ કાળું થઈ ગયું,
ખેડુની આંખે ખુશીની વીજ ઝબકી ત્યાં જરી.

૭૫૦૭.
લીમડો ગામે હતો, ને બાંકડે સૌ બેસતા,
ફ્લેટમાં ઠંડક ઘણી, પણ સૌ જુદા કમરા મહીં.

૭૫૦૮.
ભૂખ ભાંગી હોટલોમાં, પેટ પણ ભરતું ગયું,
તોય મનનો સ્વાદ ભૂખ્યો છે હજી બાના વિના.

૭૫૦૯.
જે ઘડી બાળક હસે છે, એ ઘડી ઈશ્વર હસે,
ને પછી મંદિર મહીં જઈ શોધવાનું શું રહે?

૭૫૧૦.
ટ્રેન આવે, ટ્રેન જાયે, સ્ટેશને હું એકલો,
જિંદગી પણ આ જ છે, બસ આવજો ને આવજો.

૭૫૧૧.
વાયદાની ટોપલી લઈ આવતા નેતા ફરી,
ને અમે ભોળા બની, સઘળું ફરી માની જતા.

૭૫૧૨.
મેં ઉછીના શબ્દ લઈને આ ગઝલ રચના કરી,
દર્દ તો મારું જ, એમાં ના ઉધારી સ્હેજ પણ.

૭૫૧૩.
રાતના તારા ગણી જોજે કદી તું, ઓ સખી,
એટલાં તારા જ માટે સ્વપ્ન મેં જોયાં હતાં.

૭૫૧૪.
આ પરાગે બાગને દીધી બધી મ્હેકો, અને
આ પવનના હાથમાં મૂક્યું વતન આખું ય પણ.

૭૫૧૫.
જ્યાં લગી આ શ્વાસ ચાલે, ત્યાં લગી તું યાદ છે,
ને પછી માટી બનીને પણ તને ઝંખ્યા કરું.

૭૫૧૬.
કાગડો મોભે ચડીને રોજ બોલાવે, છતાં
દીકરો પરદેશથી ના આવતો, ના કો સગું.

૭૫૧૭.
ભીંત પર આજેય લટકે છે પિતાની પાઘડી,
એ જ ઊંચું શિર અમારું, એ જ ઘરની આબરૂ.

૭૫૧૮.
હોઠ પર ગાળો નથી, પણ મૌનમાં છે ધાર, ને
મૌન મારું પણ ઘણી વેળા કટારી થઈ જતું.

૭૫૧૯.
લૂણ પણ મોંઘું થયું, ને આંસુ પણ ખારાં થયાં,
ને ગરીબોના ય ભાણે સ્વાદ ક્યાંથી આવશે?

૭૫૨૦.
ઝૂંપડીમાં એક દીવો રાતભર બળતો હતો,
ઝુમ્મરોથી ઝળહળો એ ઝૂંપડીનો દીવડો.

૭૫૨૧.
રેત પર પગલાં હતાં, દરિયો ઘડીમાં લઈ ગયો,
જિંદગી પણ એ જ રીતે, સૌ નિશાની લઈ જશે.

૭૫૨૨.
જીર્ણ ઘરને ખોલતાં, ઊડ્યું કબૂતર એક ત્યાં,
બાળપણ મારું ફરી ત્યાંથી જરા ઊડી ગયું.

૭૫૨૩.
ફૂલને તોડી, ધરી દીધું તમે ભગવાનને,
છોડ પૂછે, ‘ને પછી મારો ખુદા ક્યાં છે, કહો?’

૭૫૨૪.
હું ગઝલમાં જે લખું, એ લોક સમજે મ્હેફિલો,
એ જ પીડા આ પરાગે રાતભર ઝીલી હતી.

૭૫૨૫.
કાચની બારી પછીતે બાળકો રમતાં હતાં,
ફાઇલોમાં હું દબાયો એક બાળક હું હતો.

૭૫૨૬.
દીકરો ‘ડૅડી’ કહે છે, થઈ ગયો મોટો હવે,
‘બાપુ’ શબ્દે જે હતી મીઠાશ, એ ક્યાં શોધવી?

૭૫૨૭.
વારતા દાદી કહે, ને ચાંદ ઝૂકી સાંભળે,
બાળ ઊંઘે, ને પછી તો ખાટલો પણ ઊંઘતો.

૭૫૨૮.
કોણ બોલે, કે ખુદા દેખાય ના આ આંખથી?
આંખમાં માની જુઓ, એ ત્યાં જ બેઠો છે સદા.

૭૫૨૯.
ભીંતમાં ખીલો હતો, ત્યાં છે પિતાની આ છબી,
કાટ ખીલાને ચડે, ને ધૂળ ફોટા પર જમે.

૭૫૩૦.
ગામમાં મેળો હતો, ચકડોળમાં ઘૂમી બધી,
રાત પડતાં મન હતું ખાલી અને ખિસ્સું ય પણ.

૭૫૩૧.
ઘર તણી ચાવી ગુમાવી, બારણે બેઠા અમે,
ત્યાં પડોશી સંગ પ્હેલી વાર વાતો થઈ શકી.

૭૫૩૨.
આ પરાગે ‘મા’ લખીને, ત્યાં કલમ અટકી હતી,
શબ્દ નાનો, પણ સમાયું આભ આખું એ મહીં.

૭૫૩૩.
ચાંદ થાકે તો ઘડીભર વાદળે ઢંકાય છે,
હું ય થાકું, તો હજી મા પાલવે ઢાંકે મને.

૭૫૩૪.
એ જ છાપું, એ જ ચા, ને એ જ બારીનું પ્રભાત,
તોય પત્ની ચા ધરે, તો લાગતું સઘળું નવું.

– પરાગ રતનપરા