છૂટા શેર ૫૪૬૬–૫૫૨૫

૫૪૬૬.
બા ગયાં તો સાથ સૂક્યો આંગણાનો છોડ પણ,
ને પછી તો ઓરડાઓ થઈ ગયા મૂંગા બધા.

૫૪૬૭.
બાપ બોલ્યા ના કદી, ‘તું લાડકો છે’ એટલું,
તોય એની આંખમાં તો કાલ મારી ઝળહળે.

૫૪૬૮.
દીકરીની એ વિદાયે આજ સમજાયું મને,
ઓરડાની ભીંત પણ એ રાત રડતી હોય છે.

૫૪૬૯.
ગામની ધૂળે લખેલું નામ મારું જોઈને,
ફ્લેટની તકતી બિચારી શરમથી નીચી ઢળી.

૫૪૭૦.
ડૉલરોમાં હું કમાયો, ને ગુમાવ્યો રોટલો,
સ્વાદ માના હાથનો એ ક્યાંય પાછો ના મળે.

૫૪૭૧.
પ્હેલવેલો મેઘ આવ્યો, ને બધાં છત્રી ધરે,
એક બાળક દોડતું, બસ એ જ સાચું ભીંજતું.

૫૪૭૨.
પાનખરમાં ડાળ પરથી પાંદડું ખરતું હતું,
છેવટે બોલ્યું પડીને: ‘ફૂલને સંભાળજો.’

૫૪૭૩.
દીવડા મૂક્યા અમે, ને ફટકડા ફોડ્યા ઘણા,
તોય પેલા ઝૂંપડે અંધાર તો એવો જ છે.

૫૪૭૪.
વાંસળીના સૂર પર રાધા ભલે નાચી હતી,
શ્યામને પણ ક્યાં ખબર, મીરાં ય બળતી હોય છે.

૫૪૭૫.
ઝેરનો પ્યાલો ગટકતાં જે હસે, મીરાં બને,
અન્ય તો સૌ ભક્તિના મેળે જ ફરતા હોય છે.

૫૪૭૬.
ગામની શેરી મહીં હું આજ પરદેશી થયો,
ને મને તો ઓળખે છે એક ઘરડો લીમડો.

૫૪૭૭.
આયનો સાચું કહે, પણ એટલું તો ના કહે,
કે તમે કોના થકી આ રીત હસતાં શીખિયા.

૫૪૭૮.
ભીડમાં ખોવાઈ જાવું, એ જ મોટી શોધ છે,
એકલો પડતાં તરત આ જાત મારી સાંભરે.

૫૪૭૯.
ખેતરે ઊભો રહીને આભ સામે જોઈને,
ખેડુએ જ્યાં હાથ જોડ્યા, મેઘ પણ શરમાઈ ગ્યો.

૫૪૮૦.
ભૂખમાં ઊંઘી ગયું તે બાળ સપનામાં હસે,
રોટલી જેવો જ એને ચાંદ પણ દેખાય છે.

૫૪૮૧.
શબ્દ લઈ ઊભો હતો, ને અર્થ ભાગ્યો દૂર ક્યાંક,
કાગળે બસ ડાઘ ઝાંખા, ભીંજવેલી રાતના.

૫૪૮૨.
બાળપણમાં જે લખોટી ખોઈ’તી મેં ધૂળમાં,
એ હજી ચમકે કદી કો’ યાદના ઉંબર ઉપર.

૫૪૮૩.
હાથ ધ્રૂજે તોય દાદા લાકડી લઈ ચાલતા,
‘ચાલવું’ — એ એક શબ્દે જિંદગી ઝાલી હતી.

૫૪૮૪.
મિત્ર સાચો એ જ, જે પૂછ્યા વગર આવી ચડે,
ને તમારું દુઃખ લઈને ચાય પીને જાય છે.

૫૪૮૫.
તું વળી જે સાંજ, થંભી એક પળ આખી ગલી,
ને પછી પડખું ફરીને ઊંઘમાં ખોવાઈ ગઈ.

૫૪૮૬.
સૂર્યની પેઠે ન આવ્યું સાંજના ઢળતાં મને,
એટલે તો રાત આખી જાગતો બેઠો હજી.

૫૪૮૭.
જે નદીમાં હું નહાયો, એ નદી ક્યાં છે હવે?
રેતના ઢગલા પરે બાળક રમે ઘરઘર, હવે.

૫૪૮૮.
વોટ લઈ ગ્યા, ને બદલમાં દઈ ગયા બસ વાયદા,
પાંચ વરસે આવશે, ત્યારે ગણી લેશે કબર.

૫૪૮૯.
ફોનમાં સૌ જાગતા, પણ ઘર મહીં સૌ ઊંઘતા,
એક છત નીચે વસે છે સાત નોખા દેશ, દોસ્ત.

૫૪૯૦.
જ્યાં વજન ઓછું કરું છું, ત્યાં જ બા પૂડા તળે,
ને વજન વધતું રહે છે બા તણા હેતે, ભલા.

૫૪૯૧.
ફાઈલો ઊંઘી રહી’તી ઑફિસે આરામથી,
મેં જગાડી તો કહે, ‘ક્યાં ખર્ચ-પાણી, શેઠજી?’

૫૪૯૨.
જિમ તણી ફી તો ભરી ને બૂટ પણ લાવ્યો નવા,
રોજ સપનામાં જ દોડું, ને ભરું હું હાંફ પણ.

૫૪૯૩.
જાનમાં ઘોડી ઉપર હું ઠાઠથી બેઠો, પછી
જિંદગીભર હું જ ઘોડો થઈ ગયો સંસારનો.

૫૪૯૪.
ઊડવું હો તો પરાગે ડાળ છોડ્યે છૂટકો,
ડાળ છોડે, તે જ ખુશબો બાગ આખો થાય છે.

૫૪૯૫.
આ પરાગે જીવ આપ્યો શબ્દને ને શબ્દ પણ,
અંતમાં બોલ્યો, ‘તને મેં ક્યાં કશું આપ્યું ખરું?’

૫૪૯૬.
ઓસરીમાં બા હજી પણ કાંકરા જે વીણતી,
એ જ ચોખાની સફેદી જિંદગીમાં ઝળહળે.

૫૪૯૭.
બાપુના ખભ્ભે ચડીને જે જગત જોયું હતું,
આજ મોટો હું થયો, પણ એ જગત નાનું નથી.

૫૪૯૮.
દીકરી હસતી રહે તો ઘર બને છે દેવળું,
દીકરી રડતી રહે તો દેવ પણ રડતા હશે.

૫૪૯૯.
ગામનો કૂવો સુકાયો, પાણિયારી ના રહી,
ને હવે પનઘટ ઉપર ગીતો ય ગાતું કોણ છે?

૫૫૦૦.
આ નગરમાં સૌ મળે છે, પણ મળે છે ક્યાં ખરા?
હાથ મળતા, આંખ મળતી, મન મળે ના આ નગર.

૫૫૦૧.
પાસપોર્ટે નામ છે, પણ ગામની શેરી મહીં
કોઈ મારા નામથી બોલાવતું ના કો’ હવે.

૫૫૦૨.
છાપરે ટપ ટપ સુણી, બા વાટકા મૂકી રહી,
એ ટપકતા છાપરાનું ગીત મીઠું સાંભરે.

૫૫૦૩.
પોષની ઠંડી હતી ને ઝાડ ધ્રૂજ્યું રાતભર,
તોય એણે પાંદડે ઢાંક્યો હતો માળો સદા.

૫૫૦૪.
રાતભર ગરબે રમીને ઘેર આવી દીકરી,
ઢોલ માના કાનમાં વાગ્યા કરે આખી નિશા.

૫૫૦૫.
શ્યામ આવ્યા તો હવે ના ગાય, ના ગોવાળિયા,
વાંસળી વેચાય છે બસ, રમકડાંની હાટમાં.

૫૫૦૬.
હું ગયો કાબે, ગયો કાશી, ગયો ગંગા તટે,
ને હતો એ ભીતરે, હું શોધતો બીજે બધે.

૫૫૦૭.
કાષ્ઠ, ઘી ને આગ, ને અંતે ય મુઠ્ઠી રાખ બસ,
આટલો સામાન લઈ શ્રીમંત પણ ચાલ્યો ગયો.

૫૫૦૮.
ભીંત પરની આ ઘડી ટકટક કરે છે રાતભર,
જિંદગી જાણે ટકોરા મારતી હો બારણે.

૫૫૦૯.
આયને જ્યાં સત્ય કીધું, મેં જ ફોડ્યો એ ફરી,
કાચના ટુકડા મહીં તો સો ચહેરા થઈ ગયા.

૫૫૧૦.
ભીડ ધક્કો મારતી, ને હું ય ધક્કો મારતો,
ક્યાં જવું છે, એ ય ના પૂછ્યું કદી મેં ભીડમાં.

૫૫૧૧.
હળ વડે ધરતી ઉપર તો ખેડુ લખતો ગીત જે,
એ જ ગીતો ગાય છે ડૂંડાં બધાં ભર-શ્રાવણે.

૫૫૧૨.
થીગડાં સાંધેલ ચાદર, ને શિયાળો આકરો,
તોય બાનું ગીત ધીમું તાપણું થઈ જાય છે.

૫૫૧૩.
પ્હાડથી ઝરણું હસે છે, ને પછી દોડી પડે,
કોણ જાણે, પ્હાડનું એ એક છાનું આંસુ હોય.

૫૫૧૪.
શબ્દ મેં વાવ્યા હતા, લણવા ગયો તો ગીત છે,
કાંટ પણ ઊગ્યા ઘણા, ને આંખમાં સંગીત છે.

૫૫૧૫.
બાળપણમાં કાતરા ચોરેલ, ખાટા સાવ પણ,
આજનાં મીઠાં ફળોમાં ક્યાં હવે એવી મજા?

૫૫૧૬.
દાંત ખોયા, આંખ ઝાંખી, ને ગયું ઓછું સુણાઈ,
તોય દાદી ગામની હર વાત જાણે છે બધી.

૫૫૧૭.
કીટલી પર ચા અને ગપ્પાં હતાં બસ સાંજના,
ભેરુઓ તો ફોનમાં બસ સ્માઇલી સૌ મોકલે.

૫૫૧૮.
‘હા’ કહી તેં, ને પછી વરસો સુધી ફાગણ હતો,
‘ના’ કહી તેં, ને પછી તો આયખું વૈશાખ છે.

૫૫૧૯.
બેઉ ખુરશી સામસામે, એક ખાલી, એક હું,
ચા ઠરે છે બેઉ કપમાં, વાત પણ ઠરતી રહી.

૫૫૨૦.
હાથ જોડીને મળે, નેતા અમારે આંગણે,
પાંચ વરસો તો અમે એના જ ઉંબર ઝાંકતા.

૫૫૨૧.
એક તારીખે હતો હું શેઠ લાખોનો ધણી,
ને દસે તો ભેરુ પાસે માગતો ચાના ય દામ.

૫૫૨૨.
જીવતો છું, તોય ચાલે? દાખલો લાવો પ્રથમ!
બાબુ બોલ્યા એટલામાં ડોસલો ચાલ્યો ગયો.

૫૫૨૩.
લગ્નમાં તો વાનગી પચ્ચીસ, ને ફોટા હજાર,
વર-વધૂને પૂછતું ના કોઈ, ‘તમને કેમ છે?’

૫૫૨૪.
આ પરાગે ફૂલમાંથી ગંધ લીધી’તી ઉધાર,
આજ લગ પાછી ન દીધી, વ્યાજ પણ વધતું રહે.

૫૫૨૫.
આ પરાગે ગંધ થઈ સાગર વટાવ્યા સાત પણ,
ગામના એ પાદરે બાવળ પ્રથમ ભેટ્યો મને.

– પરાગ રતનપરા