છૂટા શેર ૪૧૦૦–૪૧૪૦

૪૧૦૦.
હજી બારી ઉઘાડી છે, હજી મા રાહ જોતી છે,
ગયો’તો જે નગર, એ દીકરો પાછો નથી આવ્યો.

૪૧૦૧.
પિતા ના બોલતા ઝાઝું, હતા એ મૌનના માણસ,
હવે સમજાય છે, એ મૌન આખું ગીત જેવું’તું.

૪૧૦૨.
હજારો ભીડમાં ચાલું, છતાં ખભ્ભે નથી કો હાથ,
નગર આખું મને જાણે, છતાં ઓળખ નથી મારી.

૪૧૦૩.
હતા ત્યાં બુદ્ધ મંદિરમાં, હતા એ ધ્યાનમાં ડૂબ્યા,
અમે આવ્યા, છબી પાડી, ગયા, ને બુદ્ધ મલકાયા.

૪૧૦૪.
વિઝા ને પાસપોર્ટો પર ભલે હો નામ મારું, પણ
હૃદયના એક ખૂણે તો હજી પણ ગામ મારું છે.

૪૧૦૫.
હતો વરસાદ, ને છત્રી હતી બસ એક, બે જણ ને,
પછી વર્ષો ગયાં, તોયે હજી ભીનો જ છું હું તો.

૪૧૦૬.
નથી લીધી ટિકિટ તોયે, બધાની બેઠકો નક્કી,
મરણની ટ્રેન ક્યારે ઊપડે, એ કોણ જાણે છે?

૪૧૦૭.
ઘડી ભીંતે હજી ટકટક કરે છે એ જ લયમાં, પણ
ઘરે બાકી બધું થંભ્યું, પિતા ગ્યા એ ઘડી સાથે.

૪૧૦૮.
અરીસો રોજ પૂછે છે, ‘કહે, છે કોણ તું આજે?’
હજી ઉત્તર કહું ત્યાં તો, થતો ઝાંખો, પછી ઓઝલ.

૪૧૦૯.
બિયારણ, ખાતરો, પાણી, બધું યે છે ઉધારીમાં,
કૃષક આકાશ તાકીને હજી વાવે નવી આશા.

૪૧૧૦.
થયા ચૂંટાઈને નેતા, પછી ના ગામમાં દીઠા,
હતા એ એક દી ઉદ્ઘાટને, ને ફીત કાપંતા.

૪૧૧૧.
ભરી આખા વરસની ફી, ગયો બે વાર જિમમાં, ને
હવે સોફા ઉપર સૂતો, નિહાળું યોગ ટીવી પર.

૪૧૧૨.
હવે આંખે ન દેખાતું, ન કાને સાંભળે ઝાઝું,
છતાં દાદી ય જાણે છે, ઘરે ભૂખ્યો હજી છે કોણ.

૪૧૧૩.
હતા ઘરડા, છતાં ભેગા થયા, ને રાત આખી ગપ,
સવારે બેઉને લાગ્યું, હજી સોળે વરસ છીએ.

૪૧૧૪.
હતું ટીપું, મળી દરિયે, ખુદીને ખોઈ બેઠું, ને
હવે આખો સમંદર થઈ, હસે છે એ જ ટીપું તો.

૪૧૧૫.
પતંગો કેટલા કાપ્યા, કપાયા કેટલા મારા,
હવે સમજાય, દોરીને ઘડી ઢીલી ય દેવી’તી.

૪૧૧૬.
ગઝલ લખવા કલમ લીધી, હતું ત્યાં આંસુનું ટીપું,
પછી એ શેર થઈ ઊગ્યું, ‘પરાગે’ નામ પણ દીધું.

૪૧૧૭.
સમય જાણે નદી જેવો, વહે છે ને વહે છે બસ,
કિનારે આપણે બેઠા, ન એમાં પગ જરા બોળ્યા.

૪૧૧૮.
નગરમાં તો બધું મળતું, ખરીદી લો ખુશી સુદ્ધાં,
નથી મળતી દુકાને એ, પિતાની એક શાબાશી.

૪૧૧૯.
ઉઘાડી આંખથી સપનું જુએ જે, એ જ જાગ્યો છે,
હતી જે બંધ આંખો, એ ઉમરભર ઊંઘમાં જીવી.

૪૧૨૦.
હવા સામે ઝઝૂમે છે, ભલે નાનો, છતાં દીવો,
ઘણાં તોફાન આવ્યાં, પણ ન માથું એ ઝુકાવે છે.

૪૧૨૧.
વિદેશે હું ગણું ડૉલર, અહીં મા વાટમાં દિવસો,
હિસાબો બેઉનો સરખો, ગણે મા પાંપણો ભીની.

૪૧૨૨.
પિતાની પેન રાખી છે, નથી એમાં હવે શાહી,
છતાં એણે લખેલું સૌ, હજી દીવાલ પર ઝળકે.

૪૧૨૩.
હવે મત માગવા આવ્યા, ઘરોમાં હાથ જોડીને,
પછી દેખાય છે સીધા વરસ પાંચે, ફરી એવા.

૪૧૨૪.
પુરાણોમાં નથી રાધા, છતાં રાધા જ ગોકુળમાં,
વિના રાધા, અધૂરો છે જગતનો નાથ પણ, જોજો.

૪૧૨૫.
હતી પાટી, હતું દફતર, હતા માસ્તર, હતી સોટી,
હવે ભણતર બધું સ્ક્રીને, નથી એ હાથ માથા પર.

૪૧૨૬.
‘પરાગે’ ફૂલને પૂછ્યું, ‘તને પીડા નથી ખરતાં?’
કહે: ‘પીડા છતાં ખુશ છું, પવન મ્હેકે, પછી શું ગમ?’

૪૧૨૭.
હતી બ્હેની, હતી રાખી, હતો ઝઘડો, હતું હસવું,
હવે રાખી ટપાલે છે, નથી ઝઘડો, ન એ હસવું.

૪૧૨૮.
નદીના એક કાંઠે હું, હતી સામે કિનારે તું,
વચાળે વ્હેણ વર્ષોનું, નથી કો સેતુ, ના નૌકા.

૪૧૨૯.
હતી ચા, ને હતા મિત્રો, હતી સાંજો, હતી વાતો,
હવે કૉફી, હવે ‘કાફે’, નથી એ સાંજ, ના વાતો.

૪૧૩૦.
ગયો કાશી, ગયો મક્કા, ગયો ગંગા, ગયો સાગર,
હતો ઈશ્વર સદા મારે ઘરે, બાના જ ખોળામાં.

૪૧૩૧.
અહંની ભીંત ચણવામાં ગુમાવ્યાં બારણાં સઘળાં,
હવે ભીતર પુરાયો છું, નથી રસ્તો, નથી બારી.

૪૧૩૨.
ઉઘાડી ડાયરી જૂની, હતું ત્યાં ફૂલ સૂકેલું,
હજી એ મ્હેક છે એમાં, ભલે ને નામ ભૂંસાયું.

૪૧૩૩.
હતી ભૂખી, છતાં બાએ ધરી થાળી ભરેલી, ને
અમે માન્યું, બધું યે ઠીક છે, ઘરમાં ઘણું છે ને.

૪૧૩૪.
હતી ગાડી, હતો સીટી, હતી ભીડે ભરી બારી,
બધાને સ્ટેશનો આવ્યાં, હજી હું તો સફર પર છું.

૪૧૩૫.
હતો કાગળ, હતી શાહી, હતાં શબ્દો, હતી હિંમત,
હજી એ પત્ર ખિસ્સામાં, ધબકતો રોજ છાતીએ.

૪૧૩૬.
હતો સરહદ ઉપર બેટો, હતી મા રાહમાં જાગી,
પછી આવ્યો તિરંગામાં, રડી ના મા, હતું ગૌરવ.

૪૧૩૭.
ભલે ભૂખ્યો હતો, લાંબો ન કીધો હાથ ક્યાંયે મેં,
ગરીબી પણ હતી મારી ખુમારીથી ભરેલી એ.

૪૧૩૮.
હતો દરિયો, હતી હોડી, હતો નાવિક, હતી આંધી,
હલેસું જે સતત મારે, કિનારો એ જ પામે છે.

૪૧૩૯.
હતી ભીંતો ભલે કાચી, હતા સંબંધ સૌ પાકા,
હવે પાકાં મકાનો છે, થયા કાચા બધા નાતા.

૪૧૪૦.
‘પરાગે’ પાનખરમાં પણ ગઝલનો બાગ રોપ્યો છે,
ખરેલાં પાંદડાંમાંથી ય ફોરમ મેં ઉગાડી છે.

– પરાગ રતનપરા