છૂટા શેર ૨૨૨૬–૨૨૬૫

૨૨૨૬.
ઓરડામાં બાપુની એ ચોપડી જૂની જડી,
હાંસિયે એણે લખેલું નામ મારું ઠેર ઠેર.

૨૨૨૭.
જેટલો ઊંચો થયો હું, એટલો નીચે ધરા,
ટોચ પર તો સાથમાં બસ એક ઠંડો વાયરો.

૨૨૨૮.
સાસુ-વહુની વાતમાં ટીવી ય પણ શરમાઈ ગ્યું,
એટલા ઝઘડા અહીં, કે ચૅનલો ઝાંખી પડી.

૨૨૨૯.
શ્વાસ લેતાં, છોડતાં, બસ એ જ એનું નામ છે,
જાપ કરવો ના પડે, એવું સહજ આ ધ્યાન છે.

૨૨૩૦.
આ પરાગે ફૂલ પાસે ના કશું માગ્યું કદી,
ફૂલ ખુદ બોલ્યું: હવે તું મ્હેક મારી લઈ જજે.

૨૨૩૧.
રેત પર પગલાં હતાં બે, એક ઝાપટમાં ગયાં,
ને સમયની રેતમાં બે નામ પણ ભૂંસાઈ ગ્યાં.

૨૨૩૨.
એક તણખો પણ ઘણો છે, ઘાસના ઢગલા મહીં,
એક કડવું વેણ પણ છે, ઘર બળી જાવા ઘણું.

૨૨૩૩.
વાદળો ગાજે ઘણાં, પણ એક ટીપું ના પડે,
મંચ પરના ભાષણો પણ એ પ્રકારે ગાજતાં.

૨૨૩૪.
ગામની એ ધૂળ મારા પગ મહીં ચોંટી હજી,
આરસે ચાલું છતાં પગલાં પડે એ ગામનાં.

૨૨૩૫.
આ પરાગે આંસુઓથી શબ્દ ધોયા રાતભર,
ને સવારે એ ગઝલ ઝાકળ સમી ચમકી હતી.

૨૨૩૬.
દીકરી જ્યારે હસે, આખું ય આંગણ ઝળહળે,
દીકરી જ્યારે રડે, તો આભ પણ ઝૂકી પડે.

૨૨૩૭.
એક કાગળ પર સહી માટે ગયો દસ વાર હું,
રોજ ઉત્તર એ જ: ‘આજે ના, પધારો કાલ પર’.

૨૨૩૮.
ઓસરી લીંપેલ, ગોખે એક દીવો ઝળહળે,
આજ ટાવરમાં ભલે છે ઝુમ્મરો ઝગમગ ઘણાં.

૨૨૩૯.
માણસોના આ નગરમાં માણસો ક્યાં છે, કહો?
દોડતાં યંત્રો મળે છે, હાથમાં લઈ ફોન સૌ.

૨૨૪૦.
તું નથી, તો ચાંદ પણ લાગે મને ફિક્કો હવે,
તું હતી, તો ઝૂંપડીનો દીવડો પણ સૂર્ય’તો.

૨૨૪૧.
રોજ ધરણાં, રોજ ભાષણ, રોજ નારા ગામમાં,
ને ગટરનું ઢાંકણું ખુલ્લું જ છે વર્ષો થયાં.

૨૨૪૨.
તીર્થ સઘળાં જોઈ આવ્યો, ક્યાંય એ દેખાય ના,
એ હતો ઘરના જ ઉંબર પર બની મા રાહમાં.

૨૨૪૩.
બીજ ધરતીમાં દટાયું, અંધકારે એકલું,
તોય એણે વડ બનીને આભ ઝાલ્યું બાથમાં.

૨૨૪૪.
રાતપાળીથી વળે છે બાપ, ત્યાં તો સૂર્ય પણ
આંખ ચોળીને કહે: ‘ચાલો, હવે મારો સમય’.

૨૨૪૫.
આ પરાગે ભીડમાંયે મૌનની પકડી કળા,
ને ગઝલને બોલવા દીધી સભામાં રાતદિન.

૨૨૪૬.
આ પરાગે આંગણે તુલસી ઉછેરી પ્રેમથી,
ને ગઝલ પણ એ જ ક્યારે મ્હોરતી રોજે સવાર.

૨૨૪૭.
દર્દને મેં ગીત કીધું, આંસુ થઈ ગ્યાં તાલ સૌ,
જિંદગી આખી બની ગઈ એક લાંબી પ્રાર્થના.

૨૨૪૮.
ચૅનલો પર રોજ ચીસો, રોજ ઝઘડા ગાજતા,
શોરમાં ખોવાઈ ગઈ છે સત્યની ઝીણી ખબર.

૨૨૪૯.
સાંજ પડતાં ગામનું આકાશ કેસરિયું બને,
ધૂળ ઊડે, ગાય વળતી, ઘંટડી રણકે ઘણી.

૨૨૫૦.
મા કહેતી: ‘આંગળી ના બાળજે, ઊનું ઘણું,’
આજ ઠંડી રોટલીમાં પણ મને દાઝ્યા કરે.

૨૨૫૧.
સ્વચ્છ ભારતનાં ઘણાં પોસ્ટર સજાવ્યાં ભીંત પર,
ને તળે ગુટખા તણા ડાઘા બધે છે લાલ લાલ.

૨૨૫૨.
આંખ મીંચું, તું જ મળતી સ્વપ્નમાં આવી હવે,
આંખ ખોલું, તો બધે સૂનાશ ને આ ઓરડો.

૨૨૫૩.
આ પરાગે શેર જ્યાં છેડ્યો, સભા ઊંઘી પડી,
ને ગઝલ પૂરી થતાં તાળી ગજાવી જોરથી.

૨૨૫૪.
ઈંટ માથે, બાળ કેડે, તાપમાં ચડતી મજૂર,
આ ઇમારત પર ન એનું નામ ક્યાંયે છે નહીં.

૨૨૫૫.
છોકરો પૂછે: ‘ગગનમાં કેમ તારા ના દિસે?’
શું કહું કે આ ધુમાડે આભ આખું ઢાંકિયું.

૨૨૫૬.
એક ઘર ને એક ગાડી, એક ઑફિસ, એક નામ,
આટલામાં જિંદગી આખી ય પૂરી થાય છે.

૨૨૫૭.
આ પરાગે પાનખરમાં પણ વસંતો ગાઈ છે,
ડાળ સૂની હો ભલે, ટહુકો ભરેલો હોય છે.

૨૨૫૮.
દીકરો પરદેશથી આવ્યો હતો ઘર બે દિવસ,
બે દિવસમાં બા ફરી જીવી ઉઠી વર્ષો ઘણાં.

૨૨૫૯.
કૂતરાને સ્વેટરો, ને બર્થ-ડે પર કેક પણ,
ઝૂંપડીનાં બાળકો ભૂખ્યાં જ સૂતાં રાતના.

૨૨૬૦.
ફૂલ સાથે કાંટ ઊગે, એક માળી બેઉનો,
આપણે સૌ એક ઘરના, તોય ઝઘડા કેટલા!

૨૨૬૧.
રાતરાણી મ્હેકતી’તી ઓસરીએ રાતભર,
ને સવારે ફૂલ ખરિયાં, ચૂપ ઝાકળ રોઈ ગ્યું.

૨૨૬૨.
કેટલાં પુસ્તક વસાવ્યાં ભીંતને શોભાવવા,
એક પણ ખોલ્યું નહીં, બસ ધૂળ એ વાંચ્યા કરે.

૨૨૬૩.
આ પરાગે આ ગઝલનું ઘર બનાવ્યું શબ્દથી,
બારણાં ખુલ્લાં સદા, આવી શકે સૌ કોઈ ત્યાં.

૨૨૬૪.
બે જણાં ઘરડાં હવે, ને બાગનો એ બાંકડો,
હાથમાં લઈ હાથ બેઠા, વાત વિણ, વર્ષો સુધી.

૨૨૬૫.
આ પરાગે અંતમાં બસ એક ઇચ્છા સાચવી,
રાખ મારી ખેતરે વેરો, ફરી ઊગું ગઝલ.

– પરાગ રતનપરા

કવિ: પરાગ રતનપરા · તખલ્લુસ: ‘પરાગ’
કાવ્ય ક્રમ ૧૧૩૨–૧૨૩૧ · શેર ક્રમ ૨૨૬૬–૨૪૬૫