છૂટા શેર ૧૦૬૬–૧૧૨૪

૧૦૬૬.
મા નથી, પણ ઓસરીમાં સાડલો ઝૂલે હજી,
રોજ સાંજે એ જ પાલવ પાંપણો લૂછી જતો.

૧૦૬૭.
બાપની ખાલી પડી ખુરશી ભણી જોયું અમે,
ઘર ભરેલું છે છતાં લાગે ઘણું ખાલી હવે.

૧૦૬૮.
દીકરી જ્યાં સાસરે ચાલી, ઘરે સૂનું થયું,
ઝાંઝરીનાં ગીત પણ ઊડ્યાં, ગયાં એની જ સાથ.

૧૦૬૯.
ગામ છોડ્યું, પણ હજી પગમાં ભરેલી ધૂળ છે,
ડામરે ચાલું, છતાં હું તો ય કેડી પર જ છું.

૧૦૭૦.
આયનાને દોષ શાને, જો ગમે ના મુખ મને?
એ બિચારો તો બતાવે, જે ખરેખર હોય છે.

૧૦૭૧.
ભીડમાં સૌ સાથ ચાલે, તોય સૌ છે એકલા,
હાથમાં છે ફોન, ને કાને લગાવ્યાં ભૂંગળાં.

૧૦૭૨.
ખેતરોમાં ધાન ઝૂમે, મોલ લીલા થઈ ગયા,
ને ધણી આકાશ સામે હાથ જોડી ગાય છે.

૧૦૭૩.
રાધિકાએ શ્યામને ના કોઈ દી’ પૂછ્યું કશું,
પ્રેમમાં ઉત્તર ન હોતા, હોય છે બસ ઝૂરવું.

૧૦૭૪.
ઝેર પણ પીધું હસીને, એ જ મીરાં પ્રેમમાં,
એટલે તો એ હજી પણ ગીતમાં જીવી રહી.

૧૦૭૫.
એક ટીપું આંખથી ખરતાં, ગયું આખું જગત,
બુંદ નાનું, પણ ડુબાડી ગ્યું બધા દરિયા અહીં.

૧૦૭૬.
કાગળો પીળા થયા, પણ અક્ષરો તાજા હજી,
પ્રેમપત્રોને ઉધઈ પણ ના કદી કોરી શકે.

૧૦૭૭.
કોઈ દી’ મંદિર ગયો ના, તોય મળતો રોજ એ,
ખોળલે મા બેસતાં, ત્યાં ઈશ ખુદ આવી જતો.

૧૦૭૮.
વૃદ્ધ થ્યો તો લાકડી પણ સાથ દેવા આવતી,
દીકરા તો વ્યસ્ત છે સૌ, પોતપોતાના ઘરે.

૧૦૭૯.
બાળપણમાં હું નદીના નીરમાં ન્હાતો હતો,
આજ નળમાંથી ટપકતું બુંદ પણ સપનું થયું.

૧૦૮૦.
આંસુ ખરતાં ધૂળમાં, ને ફૂલ ત્યાં ઊગી ગયું,
વેદનાને પી શકો, તો બાગ થઈ ખીલી જશે.

૧૦૮૧.
પાંચ વરસે પગ પડે નેતા, ભરી ભીની નજર,
જીતતાં બસ, પાંચ વરસો ના પડે પગલાં ય ત્યાં.

૧૦૮૨.
ડાયટે ભૂખ્યો હતો દિનભર, પછી તો રાતના
ફ્રીજ ખોલી ચોરપગલે લાડુ ઝાપટ્યા ખરા.

૧૦૮૩.
હાથમાં આખું જગત ફોને ભલે આપી ખરું,
પાસ બેઠેલી જ માને આજ ક્યાં ભાળી હતી?

૧૦૮૪.
ફાઈલો ટેબલ બદલતી, વર્ષ વીત્યાં કેટલાં,
ને અરજ લઈ આવનારો ખુદ ગયો શમશાનમાં.

૧૦૮૫.
સૂર્ય પણ સાંજે ઢળીને રોજ જઈને પોઢતો,
એક મા છે, જે ન ઢળતી, ના કદી એ પોઢતી.

૧૦૮૬.
ચાંદની ઓઢી હતી ને રાત આખી જાગિયાં,
આપણી વાતો સવારે ઝાકળે ટપકી હતી.

૧૦૮૭.
તું નથી, તો ઘર નથી, ને ગામ પણ ખાલી થયું,
એક તું ના, ને જુઓ તો કેટલું ખૂટી ગયું.

૧૦૮૮.
પાનખરમાં ઝાડ પીળાં પાન સૌ વ્હેંચી દિયે,
જેમ ઘરડો બાપ વ્હેંચે ભાગ સૌ સંતાનને.

૧૦૮૯.
ઘર ઘણાં મોટાં થયાં, ને ઓરડા વધતા ગયા,
ને હૃદય નાનાં થયાં, સંબંધ પણ ઘટતા ગયા.

૧૦૯૦.
હું જ મારો શત્રુ છું, ને હું જ મારો મિત્ર છું,
આયને ઊભો રહું, ત્યાં બેઉ સામે આવતા.

૧૦૯૧.
વાંસળીના સૂરથી ગોકુળ થયું ઘેલું સકળ,
દ્વારકામાં શંખ ગાજ્યો, તોય નાચ્યું ના કશું.

૧૦૯૨.
આજ પણ વરસો પછી એ સાદ બાનો સાંભરે,
‘આવ, જમવા!’ એ જ સાદે ઘર હતું ભરચક સદા.

૧૦૯૩.
પીંજરે પંખી હતું, ને બારણું ખુલ્લું હતું,
તોય ના ઊડ્યું, ગગનની બીક એવી ઘર કરી.

૧૦૯૪.
ઊંઘમાં બાળક હસે, ને મા નિહાળે મુગ્ધ થઈ,
સ્વર્ગ પણ જાણે ઘડીભર પારણામાં ઝૂલતું.

૧૦૯૫.
એક કપમાં બે જણે ચા પી હતી કૉલેજમાં,
એ જ અડધી ચા હજી પણ જીભ પર મીઠી રહી.

૧૦૯૬.
એક છત્રી, બે જણાં, ને ઝરમરે વરસાદ હો,
કોણ ઇચ્છે કે વરસતું આભ અટકી જાય, હેં?

૧૦૯૭.
ઓટલે બેઠો જરા, તો ગામ આખું પૂછતું,
ફ્લેટમાં સામે રહે છે, તોય ના એ ઓળખે.

૧૦૯૮.
ડૉલરો આવ્યા ઘણા, પણ ગામની ખુશ્બૂ ખરી,
ફોન પર બા એ જ પૂછે: ‘સાવ પરદેશી થયો?’

૧૦૯૯.
આ ‘પરાગે’ જિંદગીભર મ્હેક વ્હેંચી ગામમાં,
નામ એનું ક્યાંય ના, બસ ગામ આખું મ્હેકતું.

૧૧૦૦.
દાંત ગ્યા, ને વાળ ગ્યા, ને આંખ પણ ઝાંખી હવે,
તોય મનમાં એક પીપળ-પાનની હોડી તરે.

૧૧૦૧.
ભીડમાં ભળવું સરળ છે, એકલા ઊભા રહો,
વાયરા સામે બળે, એ દીવડો સાચો ખરો.

૧૧૦૨.
હાથમાંથી રેત સરકે, એમ સરકે આયખું,
જેટલું કસશો, પછી તો એટલું છટકી જશે.

૧૧૦૩.
શબ્દ જોડ્યાથી બને ના કાવ્ય, મારા દોસ્ત, આ,
જ્યાં સુધી ના ઘાવ વાગે, ત્યાં સુધી ના શેર કો.

૧૧૦૪.
ઝળહળે દીવા હજારો, ને ફટાકા ફૂટતા,
ઝૂંપડીમાં એક દીવો તેલ માટે રોઈ ગ્યો.

૧૧૦૫.
બૅંકમાં ખાતું ભરેલું, ને હૃદય ખાલી હતું,
સાત માળી ઘર બનાવ્યું, પણ ઘરે આવ્યો નહીં.

૧૧૦૬.
ઢોલ પીટ્યા ના કદી પણ આ ‘પરાગે’ મ્હેકના,
ફૂલ ખીલ્યું, ને હવાએ વાત ફેલાવી બધે.

૧૧૦૭.
આયનામાં જ્યાં નિહાળ્યું, બાપુજી સામે હતા,
કઈ ઘડીએ હું ય એવો થઈ ગયો, ખબરે નહીં.

૧૧૦૮.
છાપરે વરસાદની ટપ-ટપ હતી રાતે બધી,
આજ પણ એ તાલ મારા શ્વાસમાં વાગ્યા કરે.

૧૧૦૯.
તું કહે ‘આવીશ’, ને હું રાહ જોતો જિંદગી,
આંખમાં ઊગી ગયાં વરસો, પડી ઝાંખી નજર.

૧૧૧૦.
બ્હાર શોધ્યો, મંદિરે શોધ્યો, ગયો સૌ તીર્થમાં,
આંખ મીંચી જ્યાં જરી, ત્યાં તું જ ઊભો સામને.

૧૧૧૧.
તું મળે ને હું રહું, એ શક્ય ક્યાં છે, સાજના?
બુંદ દરિયે જઈ ભળે, તો બુંદ ક્યાં બાકી રહે?

૧૧૧૨.
બાપના ખભ્ભે ચડી, દીઠું હતું આખું જગત,
આજ ઝૂક્યા એ ખભા, ત્યારે થયો હું તો વડો.

૧૧૧૩.
એક દી’ જિમ જઈ, પછી સપ્તાહ લગ પીડા હતી,
ફી ભરી’તી વર્ષની, તે દાન ગણજો દેવને.

૧૧૧૪.
ચોક, પાટી, ને નિશાળે ઘંટ ને સોટી હતી,
એ જ સોટીએ ઘડી છે આજ મારી જિંદગી.

૧૧૧૫.
દ્વારિકા ચાલ્યો ગયો તો શ્યામ, ને રાધા રહી,
આજ પણ વૃંદાવને એ વાંસળી શોધી રહી.

૧૧૧૬.
રાત આખી ચાંદ સાથે વાત કરતો જાગતો,
ને સવારે ચાંદ ઊંઘ્યો, હું બળું છું તાપમાં.

૧૧૧૭.
પેટ ખાલી, ને છતાં બાળક જુએ છે ચાંદને,
રોટલા જેવો જ ગોળો આભમાં લટકે હજી.

૧૧૧૮.
ઝાડ કાપી, મેં બનાવ્યાં બારણાં ને બારસાખ,
ત્યાં ગયાં પંખી બધાં, ને છાંયડો ગાયબ થયો.

૧૧૧૯.
પીરસી સૌને, પછી ખાતી બચે તે સાંજના,
ના વધે તો બોલતી: ‘એકાદશી છે આજ તો.’

૧૧૨૦.
ખાખરે ખીલ્યા કસુંબી ફૂલ, ને ફાગણ ફરી,
એક તું આવી નહીં, ને રંગ સૌ ફિક્કા હતા.

૧૧૨૧.
આખરી શ્વાસે ય માની આંખમાં થાળી હતી,
મોત પણ થોભ્યું ઘડીભર, એ મમતને જોઈને.

૧૧૨૨.
જે ગલીમાં તું વસે, ત્યાં મ્હેક મારી છે હજી,
આ ‘પરાગે’ બાગ છોડ્યો, પણ ન છોડી એ ગલી.

૧૧૨૩.
સૂર્ય ઊગ્યો પર્વતે, પણ ફોનમાં ઝૂક્યા બધા,
આંખ ના ઊંચી કરી, ફોટા છતાં લીધા હજાર.

૧૧૨૪.
બીજ ધરતીમાં દટાયું, લોક બોલ્યા: ‘એ ગયું’,
એ જ ઊગ્યું વૃક્ષ થઈ, ને છાંયડો દે છે બધે.

– પરાગ રતનપરા