હોલીવુડ હેન્ડશેક

કોઈ માણસ પોતાની પ્રશંસા બહુ સસ્તી નથી વેચતો. એ આખો દિવસ ચહેરો ગંભીર રાખીને ફરે છે. એની નજરમાં સામાન્ય સારું કામ એટલે કંઈ ખાસ નહીં, માત્ર પોતાની ફરજ. પણ અચાનક, કોઈ એક ક્ષણે, એ માણસ ઉત્સાહમાં આવીને તમારો હાથ પકડી લે છે અથવા તમારી પીઠ થાબડે છે. એ ક્ષણે વાતાવરણ બદલાઈ જાય છે. આ વર્તનને પશ્ચિમી પોપ-કલ્ચરમાં 'હોલીવુડ હેન્ડશેક' કહે છે.

આ વિચાર બ્રિટિશ ટેલિવિઝન શો 'ધ ગ્રેટ બ્રિટિશ બેક ઓફ'માંથી આવ્યો છે. તેના મુખ્ય જજ પોલ હોલીવુડ સામાન્ય રીતે સ્પર્ધકોની આકરી ટીકા કરવા માટે જાણીતા હતા. પણ જ્યારે કોઈ બેકર કલ્પના બહારની ઉત્કૃષ્ટ વાનગી બનાવતો, ત્યારે પોલ શબ્દો વાપરવાને બદલે આગળ વધીને સીધો એનો હાથ મિલાવતા. એ કોઈ નક્કી કરેલો એવોર્ડ નહોતો. એ અણધારી, સ્વયંભૂ અને અત્યંત દુર્લભ સ્વીકૃતિ હતી. જો પ્રશંસા સસ્તી હોય, તો એની કોઈ કિંમત રહેતી નથી. જો એ દુર્લભ બને, તો એ સર્વોચ્ચ ચલણ બની જાય છે.

કોર્પોરેટ કલ્ચરમાં મેનેજરો આખો દિવસ 'ગ્રેટ જોબ' અને 'વેલ ડન'ના મફત સિક્કા વહેંચતા રહે છે. એનાથી કોઈનું લોહી ઊકળતું નથી. સાચું પ્રોત્સાહન એ છે જે મેળવવા માટે માણસે પોતાની જાત ઘસી નાખવી પડે. કડક બોસ કે માસ્ટરની એક ક્ષણની મૌન મંજૂરી એ આખા વર્ષના બોનસ કરતાં મોટી હોય છે. માણસ પૈસા માટે કામ શરૂ કરે છે, પણ એ જાન લડાવે છે ત્યારે, જ્યારે એને પોતાના ગુરુ તરફથી પેલી દુર્લભ માન્યતા જોઈતી હોય છે.

રાજકોટની એક મોટી મલ્ટી-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલમાં સિનિયર સર્જન ડૉક્ટર વ્યાસ કામ કરે છે. ચાલીસ વર્ષનો અનુભવ અને સ્વભાવે તદ્દન કડક. જુનિયર રેસિડન્ટ ડૉક્ટરો એમના રાઉન્ડ વખતે થરથર કાંપે. કોઈ નાની ભૂલ થાય તો આખો સ્ટાફ સાંભળે એમ ખખડાવી નાખે. એક રાત્રે અકસ્માતનો ગંભીર કેસ આવ્યો. મુખ્ય નસ ફાટી ગઈ હતી અને દર્દી લગભગ મરવાની અણી પર હતો. યુવાન સર્જન અમિતે સતત ચાર કલાક ઊભા રહીને અત્યંત ઝીણવટભર્યો ટાંકો લીધો અને લોહી વહેતું અટકાવ્યું. સવારે ડૉક્ટર વ્યાસ આઈસીયુમાં આવ્યા, રિપોર્ટ જોયો. એમણે કોઈ લાંબું ભાષણ ન આપ્યું. અમિત સામે જોયું, એના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને ધીમેથી કહ્યું: 'શાબાશ, દીકરા.' અમિતની આંખમાં આંસુ આવી ગયા. એ સ્પર્શ એનો હોલીવુડ હેન્ડશેક હતો.

જે પ્રશંસા મેળવવા માટે પરસેવો પાડવો ન પડે, એ માત્ર ખુશામત છે; સાચો આદર હંમેશાં મોંઘો જ હોય છે.