← મુખપૃષ્ઠ · જીવન અને આત્મચિંતન · ભ્રમ અને ભેજું

ગોઇંગ ગ્રે

ઓક્ટોબર ૨૦૨૬નિબંધમૂળ આવૃત્તિપ્રકરણ ૧૭૩

વાળમાં પહેલી સફેદ લટ દેખાય એટલે માણસ ગભરાય છે. એ કાળી મેંદી, ડાઈ કે કલરની બોટલ શોધવા દોડે છે. સમાજે આપણને શીખવ્યું છે કે વૃદ્ધ થવું એ ગુનો છે અને ઉંમર છુપાવવી એ ફરજ છે. 'ગોઇંગ ગ્રે' એટલે આ જૂઠાણાને લાત મારવી. કુદરતી રીતે સફેદ કે રાખોડી થતા વાળને છુપાવ્યા વિના, ગર્વથી સ્વીકારી લેવાની આ માનસિકતા છે. આ માત્ર હેરસ્ટાઇલની વાત નથી. પોતાની જૈવિક વાસ્તવિકતા અને વર્ષોના અનુભવને મુક્ત મને આવકારવાની આ એક સીધી સામાજિક જાહેરાત છે.

આ વિચાર પાછલા બે દાયકામાં પશ્ચિમી સમાજશાસ્ત્ર અને લાઇફસ્ટાઇલ લેખનમાંથી ઊભરી આવ્યો. ખાસ કરીને મહિલાઓએ આ ઝુંબેશ ઉપાડી, કારણ કે ઉંમર વધવાની સૌથી ક્રૂર સજા દુનિયા સ્ત્રીઓને કરે છે. યુવાન દેખાવાનો મોહ એ બજારનું મોટું ષડયંત્ર છે. બ્યુટી ઇન્ડસ્ટ્રી કરોડો રૂપિયા માત્ર અસલામતી વેચીને કમાય છે. 'ગોઇંગ ગ્રે' એ બજારના આ ભ્રમ સામે વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો બળવો છે. તમે જેવા છો તેવા દેખાવાની હિંમત એ જ ખરી પરિપક્વતા છે.

આ માનસિકતાનું મહત્ત્વ એ છે કે તે માણસને સતત પરફોર્મ કરવાના થાકમાંથી મુક્ત કરે છે. જ્યારે તમે શરીરના કુદરતી ઘસારા સાથે સંઘર્ષ કરવાનું બંધ કરો છો, ત્યારે તમારો અંદરનો આત્મવિશ્વાસ બહાર આવે છે. નકલી યુવાની જાળવવા પાછળ વેડફાતી ઊર્જા બચી જાય છે. તમે સ્વીકારો છો કે માથાની સફેદી એ લાચારી નથી, પણ જીવેલી જિંદગીનું સન્માનપત્ર છે.

બોલિવૂડ આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. દાયકાઓ સુધી સાઠ વર્ષના હીરો પણ કાળા ભમ્મર વિગ પહેરીને અડધી ઉંમરની હીરોઇનો સાથે નાચતા રહ્યા. પણ સમય બદલાયો. જ્યારે અમિતાભ બચ્ચને પોતાની દાઢી અને વાળની સફેદીને પડદા પર ન છુપાવી, ત્યારે એમની કારકિર્દીનો બીજો અને વધુ ભવ્ય યુગ શરૂ થયો. તાજેતરમાં સુનિલ શેટ્ટી કે અક્ષય કુમારે પણ આ સફેદીને ગ્લેમર બનાવી દીધી. જ્યારે તમે તમારી ઉંમરની માલિકી પોતે લઈ લો છો, ત્યારે દુનિયા તમારી મજાક ઉડાવી શકતી નથી.

ઉંમર છુપાવવી એ કાયરતા છે; માથાની સફેદીને શાનથી પહેરવી એ અસલી મર્દાનગી છે.

ભ્રમ અને ભેજું
← પહેલું પ્રકરણગોફમેનનો નાટ્ય સિદ્ધાંતઆગલું પ્રકરણ →અણધારી વિસ્ફોટક પ્રતિક્રિયા