ગોબ્લિન મોડ

સમાજ આખો દિવસ તમારી પાસેથી શ્રેષ્ઠ દેખાવની અપેક્ષા રાખે છે. સવારે વહેલા ઊઠો, કસરત કરો, સરસ કપડાં પહેરો અને પ્રોડક્ટિવ બનો. આ દંભી પરફેક્શનિઝમ સામેનો ખુલ્લો બળવો એટલે 'ગોબ્લિન મોડ'. પોતાની જાતને તમામ સામાજિક શિષ્ટાચારમાંથી મુક્ત કરીને કોઈ પણ શરમ વિના આળસ, બેદરકારી અને અનફિલ્ટર્ડ સુખમાં ડૂબી જવું. જ્યારે વ્યક્તિ દુનિયાના નિયમોની પરવા કર્યા વગર મેલા ટીશર્ટમાં પલંગ પર પડી રહે અને ચિપ્સના પેકેટ ખાતાં ખાતાં સ્ક્રીન તાકી રહે, ત્યારે તે ગોબ્લિન બની જાય છે.

આ શબ્દ ઈન્ટરનેટ સંસ્કૃતિમાંથી આવ્યો છે. વર્ષ ૨૦૦૯ની આસપાસ ટ્વિટર પર ક્યારેક વપરાતો હતો, પણ ૨૦૨૨માં તે અચાનક વાયરલ બન્યો. ઓક્સફોર્ડ ડિક્શનરીએ જાહેર મતદાન કરાવીને તેને ૨૦૨૨નો 'વર્ડ ઓફ ધ યર' જાહેર કર્યો હતો. લોકડાઉન પછી દુનિયા ફરી સામાન્ય થવા મથતી હતી, પરંતુ લોકો સોશિયલ મીડિયાના ખોટા આદર્શો અને અતિ-ઉત્સાહથી થાકી ગયા હતા. આ શબ્દ લોકોના એ છૂપા થાકનો સીધો પુરાવો બની ગયો.

આ કોઈ માનસિક બીમારી નથી, આ આધુનિક થાક સામેનો સુરક્ષા કવચ છે. સોશિયલ મીડિયા સતત બતાવે છે કે તમારે હંમેશાં કામિયાબ, ચમકતા અને સુઘડ દેખાવું જોઈએ. સતત પરફેક્ટ રહેવાની આ જીદ માણસને અંદરથી ચૂસી લે છે. ગોબ્લિન મોડ એ સ્વીકારવાની છૂટ આપે છે કે તમે કોઈ દેવદૂત નથી, માત્ર એક થાકેલા માણસ છો. સામાજિક મુખવટો ઉતારીને ક્યારેક સંપૂર્ણ અસ્તવ્યસ્ત થવું એ માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે જરૂરી બની જાય છે.

આપણે ત્યાં લગ્નની સિઝન આવે ત્યારે આ જરૂરિયાત સૌથી વધુ સમજાય છે. ધારો કે કિશનભાઈની દીકરીના લગ્ન છે. ચાર દિવસ સુધી નાત-જાતના વ્યવહારો, ઇસ્ત્રીટાઇટ કુર્તા, બનાવટી સ્મિત અને સેંકડો સંબંધીઓ સામે ચાલતી આગતાસ્વાગતા. વિદાય પછી પાંચમા દિવસે ઘર ખાલી થાય છે. કિશનભાઈ જૂનો પાયજામો પહેરીને સોફા પર લંબાવે છે, વાળ વિખરાયેલા છે અને હાથમાં ઠંડી ચાનું કપ છે. કોઈ સગાનો ફોન આવે તો ઉપાડતા નથી. એ ઘડીએ કિશનભાઈ સભ્ય સમાજના મોભી નથી, શુદ્ધ ગોબ્લિન મોડમાં જીવતા થાકેલા પિતા છે.

સતત સુઘડ દેખાવાનો ઢોંગ માણસને અંદરથી સડાવી નાખે છે; ક્યારેક આખા સમાજને ધૂળ ચાટતો મૂકીને પલંગ પર આળોટવું એ જ સાચી આઝાદી છે.