છૂટા શેર ૯૨૬૬–૯૩૫૫

૯૨૬૬.
આંગણે ઝૂલો હતો, ને લીમડે ટહુકો હતો,
ફ્લેટના કૂંડે ઉગાડું, તોય ના ઊગે વતન.

૯૨૬૭.
દીકરો ડૉલર કમાયો, બાપ ગણતો દિન હજી,
નોટ ભારે થાય છે ને શ્વાસ હળવા થાય છે.

૯૨૬૮.
આયનો પૂછે સવારે: ‘કોણ છે તું, બોલ તો?’
હું કહું છું નામ, ને એ હાસ્ય ખડખડ વેરતો.

૯૨૬૯.
ખેતરે છે ચાડિયો, ને ખેડુ ઊભો બેંકમાં,
બેઉ ડરતા: એ ય પંખીથી, અને આ વ્યાજથી.

૯૨૭૦.
ચૂંટણીમાં હાથ જોડ્યા, ને પછી મુઠ્ઠી કરી,
પાંચ વર્ષે ફેર હાથો જોડશે આવી ફરી.

૯૨૭૧.
મા નથી, તો દાળમાં મીઠું ય ઓછું લાગતું,
એ જ ચૂલો, એ જ થાળી, સ્વાદ ક્યાં ખોવાઈ ગ્યો?

૯૨૭૨.
વાદળો ગાજી ગયાં, ને ખેતરો કોરાં રહે,
ને સમાચારે ઘણો વરસાદ વરસે રોજ પણ.

૯૨૭૩.
રાત આખી તારલા ગણતો ગયો હું એકલો,
તું ન આવી, તોય આખું આભ મારું થઈ ગયું.

૯૨૭૪.
આલ્બમે છે સૌ છબી, જેમાં હસું છું હું સદા,
રાતભર રડતો હતો જે, એ છબી ક્યાંયે નથી.

૯૨૭૫.
શબ્દ મારા ઓગળી ગ્યા, બા કને જઈ બેસતાં,
મૌન ત્યારે ગીત જેવું ગણગણે, ગુંજ્યા કરે.

૯૨૭૬.
ભીડમાં ભળતાં બધા શીખી ગયા’તા બાળ થઈ,
એકલા ઊભા રહેતાં શીખવે છે કોણ, હેં?

૯૨૭૭.
ઓરડે ઘરડા પિતાની રાતભર ખાંસી હતી,
છોકરાંને લાગતું, ઘર શાંત થઈ ગ્યું છે હવે.

૯૨૭૮.
આ પરાગે ફૂલને પૂછ્યું, ‘ખરે તો શું થતું?’
ફૂલ બોલ્યું, ‘મ્હેક છૂટી જાય છે, પીડા નહીં.’

૯૨૭૯.
જિમ ભરી ત્રણ માસની ફી, ને ઘણું દોડ્યો ય હું,
ને દિવાળીમાં જલેબીએ બધું પાછું થયું.

૯૨૮૦.
લગ્નમાં ડીજે, ઘરેણાં, થાળ, સાડી સૌ જુએ,
બાપની ભીની નજર પણ કોઈ ક્યાં જોતું હતું?

૯૨૮૧.
પત્ર લખ્યો મેં તને, પણ પોસ્ટ કીધો ના કદી,
એ જ કાગળ આજ પણ ખિસ્સે મને સંભાળતો.

૯૨૮૨.
બાળ થઈ પાછા ફરી, રમવું ઘડી બે ધૂળમાં,
મોટપણના ડાઘ પર થોડીક માટી ચોપડું.

૯૨૮૩.
દ્વારકામાં કૃષ્ણ, ને રાધા રહી વ્રજમાં સદા,
પ્રેમ વચ્ચે માત્ર થોડા કોસનું અંતર હતું.

૯૨૮૪.
ઝેરનો પ્યાલો હતો, મીરાં હસીને પી શકી,
કોણ જીત્યું? આજ પણ ગાતા બધા મીરાં-ભજન.

૯૨૮૫.
સાંજ પડતાં ઘર ભણી પાછાં ફરે માળે વિહગ,
હું ય પાછો ઘેર જાઉં, પણ ઘરે છે કોણ ત્યાં?

૯૨૮૬.
ઝાડ કાપી રોડ મોટો થઈ ગયો, સારું થયું,
છાંયડો શોધે હવે સૌ, કાર લઈ પરગામમાં.

૯૨૮૭.
બેટરી જો ફોનની ઓછી થતાં, ગભરાય મન,
શ્વાસની આ બેટરી ખૂટ્યા કરે, કોને ખબર?

૯૨૮૮.
દીકરી જ્યાં સાસરે ચાલી, બધું ચોખ્ખું થયું,
બાપ ઝંખે એ જ પસ્તી, ઢીંગલી, ને પાટલી.

૯૨૮૯.
સરહદે જાગે સિપાહી, ને અમે સૂતા નિરાંત,
ઊંઘ એની માતની, એ ક્યાં ગણે છે કોઈ પણ?

૯૨૯૦.
એક ટીપું ઝાકળે પણ સૂર્ય ઝીલી લે, જુઓ,
સાવ નાનું, તોય એમાં ક્યાં કશું ઓછું હતું?

૯૨૯૧.
વેદના પણ મા સમી છે, આકરી, સાચી સદા,
પાઠ એવા શીખવે, જે ગ્રંથ ના આપી શકે.

૯૨૯૨.
ઈશ્વરે માટી ઘડી, ને માવડીએ માનવી,
કુંભ ઘડનારો નમે છે મા તણા ચરણે અહીં.

૯૨૯૩.
આ પરાગે બાગમાં જોયું: કદી ઝઘડે ન ફૂલ,
રંગ નોખા, ગંધ નોખી, તોય બેઠાં ડાળ એક.

૯૨૯૪.
દુઃખ આવ્યું, તો સગાં આવ્યાં હતાં સૌ પૂછવા,
ને સુખે, જોયું, ઘણાના ઊતરી ગ્યા છે મિજાજ.

૯૨૯૫.
વાળ ધોળા, આંખ ઝાંખી, ઉંમરે આપ્યું ઘણું,
તોય આંખે સ્વપ્ન એ છે, ને હૃદયમાં એ જ આગ.

૯૨૯૬.
પાનખરમાં ઝાડ ઊભું, પાંદડાં ધરતી ઉપર,
તોય એ ઊભું, અડગ, શ્રદ્ધા ભરી ફાગણ તણી.

૯૨૯૭.
ફાઈલો ઊંઘી રહી વરસો લગી, થઈ ધૂળ ધૂળ,
નોટ સરકાવી જરા, ત્યાં ફાઈલો જાગી હસી.

૯૨૯૮.
આભ ગાજ્યું, વીજ ચમકી, ને અમે ભીંજ્યાં ઘણાં,
એક છત્રી હાથમાં, ને એ ય ખોલી ના અમે.

૯૨૯૯.
ઝગમગે છે મોલ, ગાડી, ટાવરો ઊંચાં ઘણાં,
પણ ગલીના પાનના ગલ્લા સમું સુખ ક્યાં મળે?

૯૩૦૦.
લાકડી ટેકો બની, ને આંખ ચશ્માં પર ટકી,
તોય મન તો દોડતું મેળા, નદી, વગડા ભણી.

૯૩૦૧.
રોજ ચારે ઊઠતી મા, ને ધુમાડો ચૂલનો,
આંખ એની લાલ થઈ, ને રોટલો મીઠો થયો.

૯૩૦૨.
કાળ દોડ્યો, વર્ષ વીત્યાં, ને સદીઓ પાર થઈ,
ને પછી પૂછે ઘડી: ‘તું કેટલું જીવ્યો, કહે?’

૯૩૦૩.
મંદિરે ના, દેવળે ના, ના મળું હું પથ્થરે,
હું વસું તારા જ શ્વાસોશ્વાસમાં, જોજે જરા.

૯૩૦૪.
મંચ પરથી ચાંદ લાવ્યા, ને વચન આપ્યાં ઘણાં,
ગામમાં નળ પણ સુકાયા, ગામ-રસ્તા ખાડમાં.

૯૩૦૫.
ઓટલે બેઠી રહી હું, સાંજ ઢળતાં રાત થઈ,
તું ન આવ્યો, દીવડો પણ રાહમાં ઝાંખો થયો.

૯૩૦૬.
આ નગરમાં સૌ મળે, ને કોઈ પણ મળતું નથી,
સૌ મિલાવે હાથ, પણ હૈયું કદી ભળતું નથી.

૯૩૦૭.
ચાર દી’ રોયા સગાં, ને પાંચમે ભૂલી ગયા,
હાર સૂકો એક ફોટે ઝૂલતો સાક્ષી બની.

૯૩૦૮.
શબ્દ સાથે રાતભર જાગ્યો, ન સૂઝી કો’ ગઝલ,
બાળ બોલ્યું ‘મા’ પરોઢે, ને ગઝલ ઊગી ખરી.

૯૩૦૯.
ખેતરે આખી બપોરે ખેડુ નાહ્યો સ્વેદમાં,
ને બજારે ભાવ નક્કી કોઈ વેપારી કરે.

૯૩૧૦.
મિત્ર સાથે એક કપ ચા, ને બધું હળવું થયું,
ડૉક્ટરે લીધી હતી ફી, ને ન મટ્યું દર્દ પણ.

૯૩૧૧.
ઢીંગલીને જે સુવાડે, ગાઈને હાલાં સદા,
એ જ બેટી આજ મારી માવડી થઈ છે હવે.

૯૩૧૨.
ઝરમરે ગોટા અને ચા, ને ઝરૂખે આપણે,
ને પરેજી ધોઈ નાખી મેઘરાજાએ, જુઓ!

૯૩૧૩.
આયનો તૂટી ગયો, ને સો થયા મારા સ્વરૂપ,
તોય એકે ના બતાવે, જે હતો સાચો કદી.

૯૩૧૪.
પાદરે ઊભો હજી વડલો અને ચોરો ખડો,
પણ હવે ત્યાં બેસનારા ક્યાં ગયા, છે કો’ પતો?

૯૩૧૫.
રોજ રાધા છાબડે રાખે હજી ઢાંકી દહીં,
દ્વારકાનો રાજવી ભૂલી ગયો ચોરી બધી.

૯૩૧૬.
ડૉલરો ને કાર, ઘર, પરદેશમાં છે સૌ સુખો,
તોય બાનો ફોન આવે, ને રડું છું ઓરડે.

૯૩૧૭.
આ બદન ભાડા તણું ઘર, શ્વાસથી ભાડું ભરું,
જે દિવસ માગે ધણી, ખાલી કરી ચાલી જવું.

૯૩૧૮.
એક તારીખે પગારો, પાંચમે ખાતું તળે,
ને ઉધારીમાં ગુજારો, ને હસીને મ્હાલવું.

૯૩૧૯.
લગ્ન કેરા થાળમાં અડધું ગયું કચરા મહીં,
બ્હાર ભૂખ્યું બાળ બેઠું, એક રોટી માગતું.

૯૩૨૦.
રાતભર પડખાં ફરીને ચાદરે સળ પાડિયા,
એ જ સળમાં નામ તારું ઊપસેલું ભાળિયું.

૯૩૨૧.
સૂર્ય ઊગે રોજ, ને એને કદી ના થાક છે,
આપણે બે ડગ ભરી ને હાંફતાં બેસી ગયા.

૯૩૨૨.
ઝૂંપડીના છાપરેથી રાતભર પાણી પડે,
બંગલે બેઠા લખે સૌ: ‘આહ, મોસમ મસ્ત છે!’

૯૩૨૩.
ફૂલ તો ખીલી ખરે, ને મ્હેક ક્યાંયે ના ખરે,
આ પરાગે જિંદગી પણ એ જ રીતે જીવવી.

૯૩૨૪.
બાપના ખભ્ભે ચડીને દૂરનું જોયું હતું,
આજ ઝૂક્યો એ જ ખભ્ભો, હાથ ઝાલી ચાલતો.

૯૩૨૫.
એક ઘરમાં પાંચ જણ, ને પાંચ ફોને પાંચ જગ,
સાથ જમતાં પણ નજર સૌ સ્ક્રીનને ચોંટી રહી.

૯૩૨૬.
હાથ માના સાવ ખરબચડા, છતાં કૂણા હતા,
એ જ હાથે રોટલા, ને એ જ હાથે આશિષો.

૯૩૨૭.
ભીડમાં પણ એકલો છું, એકલામાં ભીડ છે,
આ મગજમાં રોજ મેળો, કેટલાં ટોળાં ફરે.

૯૩૨૮.
દીકરી પરદેશ ચાલી, એરપોર્ટે ‘આવજો’,
કાચની પેલી તરફથી હાથ હલતો ત્યાં હતો.

૯૩૨૯.
શાંતિનો વેપાર કરતો, મંચ ઊંચે, સંત એક,
ફી ભરી’તી લાખની, ને શાંતિ ઊડી ગઈ બધી.

૯૩૩૦.
કાગળે ઊડ્યાં વિમાનો, વર્ગખંડે બાળપણ,
આજ બેઠો છું વિમાને, એ ઉડાનો ક્યાં ગયાં?

૯૩૩૧.
બેઉ ઘરડાં હીંચકે, ને હાથમાં ચાના કપો,
બોલ ના, તોયે બધી વાતોય ઊગી મૌનમાં.

૯૩૩૨.
આભથી જ્યાં એક ટીપું સીમ પર ઝીલ્યું ધરા,
ત્યાં જ આખી સીમમાંથી મ્હેક થઈ માટી હસી.

૯૩૩૩.
આખરી એ શ્વાસ ટાણે સૌ ઘડી જોતા હતા,
કેટલા વાગે ગયો, એ નોંધ લીધી સૌ સગે.

૯૩૩૪.
ગામને ચોરે બળે છે તાપણું રાતે બધી,
વારતાની હૂંફથી ઠંડી ય હારી જાય છે.

૯૩૩૫.
રાધિકાએ કાનને પૂછ્યું: ‘મને ભૂલી ગયો?’
કાન બોલ્યો: ‘તું જ મારી વાંસળીનો સૂર છે.’

૯૩૩૬.
ડૉક્ટરે કીધું: ‘ઘટાડો ખાંડ, ઘી ને તેલ પણ’,
તો પછી જીવીશ શા માટે? જરા સમજાવજો!

૯૩૩૭.
રાત કાળી હોય તોયે, તારલા તો ઝળહળે,
જે નજર ઊંચી કરે, અંધાર એને ક્યાં નડે?

૯૩૩૮.
ગામ ને ઘર એક જેવાં, ક્યાંય ના તાળાં હતાં,
આ નગરમાં દ્વાર પર તાળાં, છતાં ના ઊંઘ છે.

૯૩૩૯.
ફૂલ ખીલે, મ્હેક આપે, ના કશું માગે કદી,
આ પરાગે એ જ શીખ્યું, આપવું, જીવી જવું.

૯૩૪૦.
પાંપણો ઢાળી જરા તેં, આથમી ગઈ સાંજ પણ,
ને ફરી તેં આંખ ખોલી, ને ઉષા જાગી, જુઓ.

૯૩૪૧.
ઝૂંપડીમાં ઠાર ચૂલો, બાળ ભૂખે ઊંઘતાં,
ચાંદને રોટી ગણી, આંખો ભરી સપનાં જુએ.

૯૩૪૨.
જાતને મળવા ગયો, તો બારણે તાળું હતું,
હાથમાં મારા હતી ચાવી, ઉઘાડ્યું ના કદી.

૯૩૪૩.
કાળની રેતી સરે છે હાથમાંથી રાતદિન,
જે ઘડી ભીંસું વધારે, એ ઝડપથી ખૂટતી.

૯૩૪૪.
ઓલિયો બેઠો હતો, ઝોળી ભલે ખાલી હતી,
તોય એની આંખમાં આખું જગત તરતું હતું.

૯૩૪૫.
રંગ ઊડ્યા, ને ગુલાલે ઓઢણી ભીંજાઈ ગઈ,
જે નજરનો રંગ તેં છાંટ્યો, ન ધોવાયો કદી.

૯૩૪૬.
પાટિયા પર ચોક ઘસતા, શિક્ષકે ઘડ્યા અમે,
ચોક ઘસતાં એ ઘસાયા, ને અમે ઝળહળ થયા.

૯૩૪૭.
કેક પર આ મીણબત્તી દર વરસ વધતી રહી,
ફૂંક મારી હું બુઝાવું, ને ઉમર ઓછી થતી.

૯૩૪૮.
હું જ મારો શત્રુ છું, ને હું જ મારો મિત્ર પણ,
આયનાને દોષ દઈને શું વળે, એ જાણ તું.

૯૩૪૯.
ભાઈ સાથે વાડ પાડી, ખેતરે બે ભાગ થ્યા,
તોય આકાશે બધે સરખું જ વરસાવ્યું, જુઓ.

૯૩૫૦.
આભ ગાજ્યું, ઝાડ તૂટ્યાં, છાપરાં ઊડી ગયાં,
આ પરાગે તોય ડાળીનો ન છોડ્યો સાથ, લે.

૯૩૫૧.
સાગરે મોતી ઘણાં છે, ડૂબવાની હામ જો,
તટ ઉપર બેઠા રહીને ફીણ બસ મળતું રહે.

૯૩૫૨.
આ દિવાળીએ ઘણા દીવા બળે છે આંગણે,
મા નથી તો, ઘર મહીં લાગે અમાસી રાત છે.

૯૩૫૩.
ચાંદ ને તારા જ માગ્યા’તા વિવાહે તેં, સખી,
આજ તું માગે ટમેટાં, એ ય ક્યાં લાવી શકું!

૯૩૫૪.
બાળવા બેઠો હતો હું એ પુરાણા પત્રને,
ત્યાં જ આંખે આંસુ આવ્યું, ને ઠરી દીવાસળી.

૯૩૫૫.
બાગમાં ભમરા ઘણા છે, ફૂલ લૂંટે સૌ સદા,
આ પરાગે તો હવામાં ફૂલની મ્હેકો ભરી.

– પરાગ રતનપરા