છૂટા શેર ૭૭૪૨–૭૭૮૬

૭૭૪૨.
હવે ઘરમાં બધે સૂનું, છતાં સાંજે કરું દીવો,
ખબર છે કે નહીં આવે, છતાં રસ્તો જુઉં છું હું.
૭૭૪૩.
વિદાયે જ્યાં હતી ઊભી, ન બોલી મા જરા યે ત્યાં,
છતાં ગામે બધે ગુંજ્યું અબોલું એ રુદન એનું.
૭૭૪૪.
વચન આપ્યાં હજારો, ને ગયા પાંચે વરસ ભૂલી,
ફરી આવ્યા નમસ્તે લઈ, ફરી ભોળા અમે ભૂલ્યા.
૭૭૪૫.
તમારી યાદનું પંખી હૃદય-ડાળે હજી બેઠું,
ઉડાડું તો ય ના ઊડે, ફરી આવી અહીં બેસે.
૭૭૪૬.
રહી ભૂખી, ભરી થાળી અમારી મા સદા એણે,
હવે થાળી ભરેલી છે, અને ખાલી જગા એની.
૭૭૪૭.
પડે છાંટા ઝરૂખે ને હૃદય પણ સાવ ભીંજાતું,
તમે છત્રી ધરી, પણ મન હજી ચાહે નહાવાને.
૭૭૪૮.
વિદેશે છે બધું તોયે નથી મ્હેકી ધરા મારી,
અહીં ડૉલર ભલે વરસે, નથી ભીની નજર કોની.
૭૭૪૯.
કદંબે જઈ હજી રાધા સુણે સૂરો તમારા, શ્યામ,
તમે તો દ્વારિકા ચાલ્યા, અમે એકલ અહીં રડતાં.
૭૭૫૦.
ધરા સૂકી, નભે વાદળ નથી એકે, હજી ખેડૂ
ઉઘાડા આભ સામે રોજ જોડી હાથ આશાથી.
૭૭૫૧.
પરાગે મ્હેક દીધી'તી બધાને, ના કશું માગ્યું,
હવા પણ એટલે આજે નમન કરતી ફરે ધીમે.
૭૭૫૨.
નગર આખું દિવસ દોડે, અને રાતે નથી ઊંઘે,
ઘડી સૌની હથેળીમાં, સમય ક્યાં છે કને કોની?
૭૭૫૩.
અરીસો રોજ પૂછે: 'તું હતો જે એ જ છે શું તું?'
હસીને હું કહું: 'વાળો ભલે ધોળા, હૃદય કાચું.'
૭૭૫૪.
પિતાના હાથની ધ્રૂજન, હવે હું હાથ ઝાલું છું,
કદી એ હાથ પકડીને ચલાવ્યો'તો મને એણે.
૭૭૫૫.
વિદાયે દીકરીની બાપ ના રોયો સભા વચ્ચે,
પછી રાતે અગાસીએ ગયો એકલ, ઝરી આંખો.
૭૭૫૬.
ભલે વરસો પછી મળિયા, હજી 'તું-તા' જ બોલ્યા સૌ,
ઘડી ના ઓળખે યારી, ઘડી તો હાર માને ત્યાં.
૭૭૫૭.
ગરીબીની નિશાળે મેં ઘણું શીખ્યો, હજી શીખું,
ન પાટી કે ન પોથી'તી, છતાં ભૂખે ઘણું દીધું.
૭૭૫૮.
મરણ આવ્યું, હસીને મેં ધરી ખુરશી: નિરાંતે બેસ,
જરા ચા પી, પછી ચાલું, ઉતાવળ શી, સખા, તારે?
૭૭૫૯.
ગઝલ મારી નથી મોતી, નથી હીરા, નથી સોનું,
છતાં કો' આંખ ભીંજે તો ખરું ધન એ ગણું મારું.
૭૭૬૦.
સવારે ઊઠતાં ફોને નમે માથું પ્રથમ રોજે,
પછી ઈશ્વર, પછી મા ને, પછી બાકી બધું આવે.
૭૭૬૧.
લગનમાં ખર્ચ લાખોનો, દહેજે પણ ઘરેણાંઓ,
પછી વરસો સુધી દેવું, પિતા એકલ ભરે રોતો.
૭૭૬૨.
કચેરીમાં ગયો અરજી, કહે સાહેબ: 'કાલે આવ',
ગયો દસ વાર, ત્યાં અરજી બની રદ્દી, પડી નીચે.
૭૭૬૩.
હસીને ઝેર પીધું ને ભજન ગાયાં નિરાંતે ત્યાં,
હતી મીરાં ન રાણાની, ન ગઢની, શ્યામની બસ એ.
૭૭૬૪.
ફકીરે આભ ઓઢીને, ધરા ઢાળી, ગયો ઊંઘી,
તિજોરી પાસ શેઠે તો ગણી રાતો ઉજાગરમાં.
૭૭૬૫.
પરાગે ધૂળમાં ભળતાં ધરા પણ મ્હેકતી થઈ ગઈ,
મરીને પણ નવું જીવન, ખરું તો ત્યાં જ અમરત છે.
૭૭૬૬.
શિયાળે તાપણે બેઠાં બધા ભેગા કરી વાતો,
હવે હીટર અલગ રૂમે, બધા ગરમી ગુમાવી દઈ.
૭૭૬૭.
હતો બાળક, ભરી ખિસ્સાં લખોટીથી, અમીરી'તી,
હવે નોટો ભરેલી છે, ગરીબી તોય ભીતરમાં.
૭૭૬૮.
કુહાડી લઈ ગયો'તો હું, વડે છાંયો ય આપ્યો'તો,
ઢળી મારી કુહાડી ત્યાં, ઝુકાવ્યું શીશ ચરણોમાં.
૭૭૬૯.
ભણેલી દીકરી ઘરમાં હજી ચૂલે બળે રોજે,
કહે સૌ: 'તું ભણી, સારું; હવે રોટી વણી દેજે.'
૭૭૭૦.
તમે ઇંગ્લિશ ભલે બોલો ફરાટેથી, ભલે સાહેબ,
રડો ત્યારે જ 'ઓ મા' બસ સરે હોઠે, ખરી ભાષા.
૭૭૭૧.
તને શોધ્યો મસીદોમાં, તને શોધ્યો શિવાલયમાં,
હતો તું તો ગરીબોની નજરમાં, ઝૂંપડીઓમાં.
૭૭૭૨.
સમય રેતી બની સરતો હથેળીથી, ગયો ધીમે,
ગણેલા શ્વાસ ખોવાયા, ખરા એ શ્વાસ, જે જીવ્યા.
૭૭૭૩.
પરાગે ફૂલને છોડ્યું, હવામાં જઈ થયો ખુશ્બૂ,
હવે આખું જગત મારું, નથી બંધન કશાનું યે.
૭૭૭૪.
તમે આવો, નહીં આવો, હવે આદત પડી ગઈ છે,
ઝરૂખે રોજ બેસીને સજાવું છું નયન મારાં.
૭૭૭૫.
હવે મારા જ પગમાં છે પિતાનાં એ જ જોડાં, લો,
હવે સમજાય છે કેવો હતો રસ્તો, હતા કાંટા.
૭૭૭૬.
પડોશીનું મરણ જાણ્યું અમે ફોને, ઘણું મોડું,
વચે ભીંતો હતી પાતળ, હતાં જોજન છતાં હૈયાં.
૭૭૭૭.
હતી કાગળ તણી નૌકા, હતો દરિયો ઉઘાડો ત્યાં,
હવે સાતે સમંદર પાર, પણ ના એ ખુશી ક્યાંયે.
૭૭૭૮.
દિવાળીએ બધે રોશન, હજારો દીવડા સાથે,
ગલીના એક ખૂણે તો હજી અંધાર ભૂખ્યો છે.
૭૭૭૯.
તમારા પત્ર રાખ્યા છે, હજી મેં સાચવી પેટે,
ઉઘાડું જ્યાં, તરત ઊડે સુવાસો એ ગુલાબોની.
૭૭૮૦.
હતો પીપળ, હતો કૂવો, હતી પાળે બધી વાતો,
હવે ત્યાં મૉલ ચમકે છે, અને વાતો ય વેચાતી.
૭૭૮૧.
અહંકારે ઘણું ચાલ્યો, શિખર ઊંચે ગયો ના પણ,
ઝુકીને જ્યાં નમન કીધું, હતો ત્યાં તો શિખર સામે.
૭૭૮૨.
પરાગે ના કશું માગ્યું ખુદા પાસે, હવા આપો,
ભલે ઊડી જઉં ક્યાંયે, રહે મ્હેકી બધું જગ આ.
૭૭૮૩.
તમે ચશ્માં, અને હું તો તમારી લાકડી, વ્હાલા,
બધું ઝાંખું, બધું ધીમું, છતાં સાથે હજી ચાલ્યાં.
૭૭૮૪.
ધરા તપતી, હિમાલય પણ રડે છે, ને અમે એસી
વધારીને નિરાંતે સૌ ગયા ઊંઘી પથારીમાં.
૭૭૮૫.
નિરાશાની અમાસે પણ બળે નાનો કશે દીવો,
નજર ખોલો, જરા શોધો, મળી જાશે તમોને એ.
૭૭૮૬.
હજી બાળક સવાલો સો કરે ત્યારે જવાબો ના,
ઘણી ડિગ્રી ભરી ભીંતે, હૃદય તોયે હજી કોરું.
– પરાગ રતનપરા