ત્રિપલ ફિટ વ્યુહરચના

વેપારમાં માલ વેચીને હાથ ખંખેરી લેવાનો જમાનો હવે રહ્યો નથી. જૂની દુકાનદારી માત્ર લેવડદેવડ પૂરતી મર્યાદિત હતી. ગ્રાહકે પૈસા ફેંક્યા, વેપારીએ માલ પધરાવ્યો અને હિસાબ પૂરો. પણ જ્યારે બે મોટા પક્ષકારો લાંબા ગાળાના સંબંધ બાંધવા માગે, ત્યારે માત્ર ભાવતાલથી કામ ચાલતું નથી. ત્યાં જરૂર પડે છે એકબીજાની સિસ્ટમમાં ઓગળી જવાની.

ક્રિસ્ટોફ સેન અને મહેક ગાંધીએ ૨૦૨૪માં પ્રગટ થયેલા તેમના પુસ્તકમાં 'ટ્રિપલ ફિટ સ્ટ્રેટેજી'નો વિચાર વ્યવસ્થિત રીતે રજૂ કર્યો. આ માત્ર સાદી ખરીદ-વેચાણની રીત નથી. આમાં સપ્લાયર અને ગ્રાહક વચ્ચે ત્રણ સ્તરે ઊંડો તાલમેલ સાધવામાં આવે છે: આયોજન, અમલવારી અને સાધનસંપત્તિ. આ બંને પક્ષો વચ્ચે માત્ર બિલિંગ નથી થતું, બંનેના મગજ અને હાથ એકસાથે કામ કરવા લાગે છે. સહિયારી મૂડી અને સમાન લક્ષ્ય વગર આ શક્ય નથી.

આ વિચાર કેમ મહત્ત્વનો છે? કારણ કે પરંપરાગત વ્યાપારમાં દરેક પક્ષ સામાવાળાને ચૂસી લેવા બેઠો હોય છે. પરિણામે ગુણવત્તા બગડે છે અને અવિશ્વાસ વધે છે. જ્યારે આયોજન અને સંસાધનો બંને પક્ષના ભેગા થાય, ત્યારે કોઈ કોઈનું શોષણ કરી શકતું નથી. સંબંધો નફાખોરીમાંથી ભાગીદારીમાં ફેરવાઈ જાય છે. આ વ્યુહરચના વગર કોઈ મોટી કંપની લાંબો સમય ટકી શકતી નથી.

આપણા દેશના ધાર્મિક ઉત્સવો કે મોટા મંદિર-ટ્રસ્ટોનું આયોજન જુઓ. નવરાત્રિ મહોત્સવ હોય કે અંબાજીના મેળાનો ભંડારો, ટ્રસ્ટ ક્યારેય સાદા ટેન્ટવાળા કે કેટરરને રોજિંદો કોન્ટ્રાક્ટ આપીને છૂટી જતું નથી. ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓ અને ડેકોરેશન કે સાઉન્ડવાળા મહિનાઓ અગાઉ બેસીને ભીડ વ્યવસ્થાપનનું આયોજન સાથે ઘડે છે. મંદિરનું પોતાનું ગોડાઉન, વીજળી અને રસોડું કોન્ટ્રાક્ટર વાપરે છે, અને ઇવેન્ટ મેનેજર પોતાના શ્રેષ્ઠ કારીગરો મંદિરના નિયમો મુજબ ગોઠવે છે. બંને પક્ષો એકબીજાના રિસોર્સિસ વહેંચે છે અને એક જ ધ્યેય માટે કામ કરે છે. જો આવો ત્રિસ્તરીય મેળ ન બેસે, તો આઠમે દિવસે જ પ્રસાદ ખૂટી પડે કે પંડાલ ઊડી જાય.

જે વેપારમાં માત્ર માલ વેચાય છે ત્યાં સોદાબાજી થાય છે; પણ જ્યાં બુદ્ધિ અને સાધનો જોડાય છે, ત્યાં સામ્રાજ્ય બને છે.