સ્પષ્ટતાનો પિરામિડ

મોટા ભાગની ઓફિસોમાં લોકો આખો દિવસ વ્યસ્ત રહે છે, પણ કોઈને ખબર નથી હોતી કે તેઓ શું કામ કરી રહ્યા છે. ઈમેઈલનો જવાબ આપવો, મીટિંગમાં બેસવું અને એક્સેલ શીટ ભરવી—આ બધું કામ જેવું લાગે છે, પણ પરિણામ શૂન્ય નીકળે છે. આ રોગનો ઈલાજ છે 'પિરામિડ ઓફ ક્લેરિટી'. આ માળખું જણાવે છે કે કંપનીમાં થતું નાનામાં નાનું દૈનિક કામ ટોચ પર રહેલા અંતિમ મિશન સાથે સીધું જોડાયેલું હોવું જોઈએ. પાયામાં તમારી આજની યાદી છે, વચમાં પ્રોજેક્ટ અને ત્રિમાસિક લક્ષ્યો છે, અને ટોચ પર કંપનીનો આખરી હેતુ છે.

આ વિચાર સોફ્ટવેર કંપની આસાના અને તેના સ્થાપક જસ્ટિન રોઝનસ્ટીને પ્રચલિત કર્યો હતો. સિદ્ધાંત સાદો છે. જો પાયામાં બેઠેલા કર્મચારીને ખબર ન હોય કે તેનું આજનું બે કલાકનું કામ કંપનીના પાંચ વર્ષના વિઝનને કેવી રીતે મદદ કરે છે, તો સંસ્થા અંદરથી ખોખલી થઈ જાય છે. લોકો થાકે છે કારણ કે તેમને તેમના કામનો અર્થ સમજાતો નથી.

આ વાતનું મહત્વ માત્ર કોર્પોરેટ જગત પૂરતું સીમિત નથી. કોઈ પણ મોટી વ્યવસ્થા ત્યારે જ જીતે છે જ્યારે નીચેનો માણસ અને ઉપરનો નેતા એક જ દોરીથી બંધાયેલા હોય. જ્યારે દરેક પગથિયે સ્પષ્ટતા હોય, ત્યારે નકામી મીટિંગો આપોઆપ બંધ થઈ જાય છે. ખોટા અહેવાલો બનાવવાની ઊર્જા બચી જાય છે. દરેક માણસ પોતાનું કામ માપી શકે છે.

ભારતીય ચૂંટણી વ્યવસ્થા જુઓ. એક સફળ રાજકીય પક્ષ આ પિરામિડનું જીવંત ઉદાહરણ છે. ટોચ પર પક્ષનો એકમાત્ર ધ્યેય છે: બહુમતીથી સરકાર બનાવવી. તેની નીચે રાજ્યવાર રણનીતિ છે, તેની નીચે વિધાનસભા બેઠકોનું આયોજન છે, અને સૌથી નીચે પાયાનો બૂથ કાર્યકર છે. ભરબપોરે એક નાની સોસાયટીમાં મતદાર યાદી તપાસતો કાર્યકર જાણે છે કે તેના આ બે કલાક દિલ્હીમાં સરકાર બનાવવા સાથે સીધા જોડાયેલા છે. જો તે આ જોડાણ ન સમજે, તો તે પત્રિકાઓ ફેંકીને ચા પીવા બેસી જશે. ચૂંટણી માત્ર ભાષણોથી નહીં, પિરામિડની આ છેલ્લી કડીથી જીતાય છે.

જે માણસને ખબર નથી કે તેની મહેનત કયા તાજમાં જડવાની છે, તે આખી જિંદગી માત્ર પથ્થર જ તોડ્યા કરશે.