ઊંચો લઘુતમ માપદંડ

તમે પ્રવેશ માટેનો દરવાજો કેટલો ઊંચો રાખો છો તેના પરથી નક્કી થાય છે કે અંદર કોણ આવશે. અર્થશાસ્ત્રમાં જ્યારે લઘુતમ વેતન બહુ ઊંચું નક્કી કરી દેવાય, ત્યારે કંપનીઓ બિનઅનુભવી કે સામાન્ય યુવાનોને નોકરી આપવાનું બંધ કરી દે છે. આ માત્ર પગારનો નિયમ નથી, એક માનસિક પદ્ધતિ છે. જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં જ્યારે તમે કોઈ સંબંધ, સોદા કે પસંદગી માટે લઘુતમ શરત જ આકાશી બનાવી દો, ત્યારે તમે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ શોધવાના નામે વાસ્તવિક વિકલ્પોનો જ સફાયો કરી નાખો છો.

આ વિચાર કોઈ એક લેખકે ઘડેલો જાદુઈ ફોર્મ્યુલા નથી. અર્થશાસ્ત્ર અને નીતિશાસ્ત્રમાં ચર્ચાતી વાસ્તવિકતા છે. જે લોકો શરૂઆતથી જ સંપૂર્ણ પરિણામની અપેક્ષા રાખે છે, તેઓ આ ઊંચા માપદંડનો શિકાર બને છે. મૂળ વિચાર એ છે કે સલામતીના બહાને નક્કી કરેલો આકરો નિયમ અસલમાં લાયક અને સરેરાશ માણસોને સ્પર્ધામાંથી બહાર ધકેલી દે છે. ઊંચી શરત ઉત્કૃષ્ટતા લાવતી નથી, માત્ર ખાલીપો વધારે છે.

આનું જીવંત દૃશ્ય આપણી નાત-જાતના લગ્નના બજારમાં રોજ જોવા મળે છે. વડીલો અને છોકરી પક્ષની પહેલી શરત જ આ હોય છે: છોકરો મેટ્રો સિટીમાં પોતાનું પાંચ કરોડનું ઘર ધરાવતો હોવો જોઈએ, વાર્ષિક પેકેજ પચાસ લાખ હોવું જોઈએ અને કુળમાં કોઈ ડાઘ ન હોવો જોઈએ. આ ઊંચો લઘુતમ માપદંડ છે. પરિણામે, મહેનતુ, સંસ્કારી અને ભવિષ્ય ધરાવતા સામાન્ય યુવાનો પહેલેથી જ બાકાત થઈ જાય છે. પછી પરિવાર ફરિયાદ કરે છે કે યોગ્ય છોકરો મળતો નથી.

જ્યારે પ્રવેશનો કાંગરો જ આટલો ઊંચો હોય, ત્યારે ક્ષમતાવાન લોકો પ્રયાસ કરવાનું જ છોડી દે છે. જીવનમાં શરૂઆત હંમેશાં નાની શક્યતાઓથી થાય છે, તૈયાર મહેલોથી નહીં. જો તમારે કોઈ સંસ્થા ઊભી કરવી હોય કે ઘર વસાવવું હોય, તો લઘુતમ શરત એટલી વાસ્તવિક રાખો કે સારો માણસ અંદર આવી શકે. સંપૂર્ણતાની ખોટી જીદ માણસને એકલો પાડી દે છે.

દરવાજો એટલો ઊંચો ન બાંધો કે અંદર જવા માટે માણસે પોતાનું અસલ કદ ગુમાવવું પડે.