સિડની સમસ્યાઓ

કેટલીક મુશ્કેલીઓ સ્પષ્ટ હોય છે. નળ ટપકે છે તો પ્લમ્બર બોલાવો. બિલ ભરવાનું બાકી છે તો પૈસા ચૂકવો. પણ જિંદગીના સૌથી મોટા પ્રશ્નો આવા સીધા નથી હોતા. આ ખ્યાલ આર્નોડ શેવેલિયરે આપ્યો છે. તેમણે આવા ગૂંચવાયેલા કોયડાઓને અંગ્રેજી ટૂંકાક્ષર ‘સિડની’ (CIDNI) કહ્યા. આ સમસ્યાઓ સંકુલ હોય છે, અસ્પષ્ટ હોય છે અને સૌથી ખતરનાક બાબત એ કે તે માથે તત્કાળ ત્રાટકતી નથી. તે ધીમે ધીમે ઊધઈની જેમ અંદરથી બધું કોરી ખાય છે.

આપણે કટોકટી ઉકેલવામાં પાવરધા છીએ. આગ લાગે ત્યારે બધા ડોલ લઈને દોડે છે. પણ જે પ્રશ્નમાં ધુમાડો તરત નથી દેખાતો, ત્યાં આપણું મગજ કામ કરવાનું ટાળે છે. સિડની સમસ્યાઓનું ચોક્કસ સ્વરૂપ પકડાતું નથી. તેમાં એક છેડો ખેંચો તો બીજો છેડો ગૂંચવાય છે. તેનો કોઈ રેડીમેડ ફોર્મ્યુલા કે સચોટ જવાબ નથી હોતો. તાત્કાલિક દબાણ ન હોવાથી આપણે તેને આવતી કાલ પર ઠેલવ્યા કરીએ છીએ.

આપણા ઘરસંસાર તરફ નજર કરો. અમદાવાદના એક સંયુક્ત પરિવારમાં સાસુ અને વહુ વચ્ચેનો અણબનાવ આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. કોઈ ખુલ્લી લડાઈ નથી. રસોડામાં રોજ થાળી પછડાતી નથી. પણ બંને વચ્ચેનો અહંકાર, બોલવાની ઢબ અને અપેક્ષાઓનું ઝેર વર્ષોથી જમા થાય છે. દીકરો વિચારે છે કે મામલો શાંત છે એટલે બધું બરાબર છે. તે ભૂલ કરે છે. આ સમસ્યા જટિલ છે, કોઈ સ્પષ્ટ નિયમ પુસ્તિકા નથી અને કોઈ ઇમરજન્સી નથી. દસ વર્ષ પછી આ જ છૂપી કડવાશ આખા ઘરને તોડી નાખે છે.

આવા પ્રશ્નોને ઝડપી નિર્ણયો કે ઇમોશનલ ઉભરાથી ઉકેલી શકાતા નથી. તેના માટે ધીરજપૂર્વક માળખાગત વિચાર કરવો પડે. સ્થિતિને નાના ટુકડાઓમાં વહેંચવી પડે. જો તમે મુશ્કેલીના મૂળ સુધી નહીં પહોંચો, તો સપાટી પર કરેલા સમાધાનો માત્ર ભ્રમ ઊભો કરશે. જે વાત આજે તાકીદની નથી લાગતી, તે જ ભવિષ્યમાં સૌથી મોટો વિનાશ લાવે છે.

જે પ્રશ્નો આજે તમારું લોહી નથી પીતા, તે જ છેવટે તમારા ઘરનો પાયો ખોદી નાખે છે.