સીએએસ લીડર

હિસાબના ચોપડા સાચવનારા અને ભવિષ્યની દિશા બતાવનારા માણસમાં આસમાન-જમીનનો ફરક હોય છે. કોર્પોરેટ અને એકાઉન્ટિંગ જગતમાં 'ક્લાયન્ટ એડવાઇઝરી સર્વિસીસ' એટલે કે સીએએસનો વડો આ ફરક સાબિત કરે છે. આ કોઈ સામાન્ય મુનીમ નથી. આ પદ કોઈ ચોક્કસ ચિંતકે ક્યારે ઘડ્યું તેની તારીખ ઇતિહાસમાં નોંધાઈ નથી, પણ આધુનિક બિઝનેસ પ્રેક્ટિસમાંથી આ ભૂમિકા આપોઆપ જન્મી છે. જૂના જમાનામાં એકાઉન્ટન્ટ માત્ર વીતી ગયેલા વર્ષના આંકડા ગોઠવીને સંતોષ માનતા. સીએએસ લીડર એ ભૂતકાળના ડેટા પરથી ક્લાયન્ટને આવતીકાલની વ્યૂહરચના, ટેક્નોલોજી, કિંમતોનું માળખું અને વ્યવસાયિક સલાહ આપવાની જવાબદારી પોતાના ખભા પર ઉપાડે છે.

આ વિચારનું હાર્દ બહુ ચોખ્ખું છે: માત્ર જૂની ભૂલોની નોંધપોથી બનવા કરતાં દિશાસૂચક બનવું વધારે કીમતી છે. ધંધામાં સોફ્ટવેર જાતે ઓડિટ કરી લેશે, પણ મુશ્કેલ નિર્ણયો લેવા માટે વિઝન જોઈશે. જ્યારે તમે આગળ વધીને ગ્રાહકની મૂંઝવણ ઉકેલવાની સત્તા સંભાળો છો, ત્યારે તમે સામાન્ય કારકુન મટીને વ્યૂહાત્મક ભાગીદાર બનો છો. જે પેઢીમાં આવો કોઈ અલાયદો આગેવાન નથી હોતો, તે માત્ર મજૂરી કરીને સસ્તા ભાવે વેચાય છે.

આ માનસિકતા સરકારી નોકરી કે યુપીએસસીની તૈયારી કરતા વિદ્યાર્થીઓમાં બરાબર લાગુ પડે છે. દિલ્હી કે અમદાવાદની હોસ્ટેલમાં વર્ષોથી સડતા ઉમેદવારોને જુઓ. મોટાભાગના છોકરા માત્ર પુસ્તકોના પાનાં ફેરવનારા 'ક્લાર્ક' બનીને રહી જાય છે. કેટલા કલાક વાંચ્યું તેનો હિસાબ રાખે છે. પણ જે ઉમેદવાર પોતાના આખા અભ્યાસનો સીએએસ લીડર બને છે, તે આખી રમત બદલી નાખે છે. તે માત્ર પાઠ ગોખતો નથી; કયો વિષય કેટલો સમય માગે છે, જૂના પ્રશ્નપત્રોનું વિશ્લેષણ કઈ દિશા ચીંધે છે અને ઇન્ટરવ્યૂમાં પોતાના વ્યક્તિત્વને કેવી રીતે રજૂ કરવું—તેનું આખું પ્લાનિંગ પોતે મેનેજ કરે છે.

પોતાના ભવિષ્યની લગામ બીજા કોઈ કોચિંગ ક્લાસવાળાના હાથમાં સોંપી દેવાને બદલે પોતે વ્યૂહરચનાકાર બનવું પડે છે. જે માણસ પોતાની નબળાઈઓને આંકડાની જેમ તપાસીને આગળનો રસ્તો નથી કંડારતો, તે ગમે તેટલી મહેનત કરે તોય પટ્ટાવાળા જેવી માનસિકતામાંથી બહાર આવી શકતો નથી.

જે માણસ ભૂતકાળના ચોપડા સરભર કરવામાં અટવાય છે તે કારકુન રહે છે; જે ભવિષ્યનો નફો નક્કી કરે છે તે જ લીડર બને છે.