કેલેન્ડર-કેન્દ્રી અભિગમ
કામ કરવાની યાદી બનાવવી એ દુનિયાનું સૌથી મોટું જૂઠાણું છે. લોકો કાગળ પર લાંબું લિસ્ટ બનાવે છે અને પછી એ કાગળને જોઈને દિવસ આખો અપરાધભાવમાં જીવે છે. લિસ્ટ તમને એ નથી કહેતું કે કામ ક્યારે થશે. તે માત્ર એ ગણાવે છે કે તમારા માથે કેટલું દેવું છે. કેલેન્ડર-કેન્દ્રી અભિગમ આ જૂની પદ્ધતિને સીધી કચરાટોપલીમાં ફેંકે છે. અહીં નિયમ એક જ છે: જે કામ તમારા કેલેન્ડરમાં નિર્ધારિત સમયે નોંધાયેલું નથી, એ કામનું વાસ્તવમાં કોઈ અસ્તિત્વ જ નથી.
આ વિચાર કોઈ એક ચોક્કસ લેખક કે યુનિવર્સિટીના નામે નોંધાયેલો નથી. આજના પ્રોડક્ટિવિટી અને મેનેજમેન્ટ સાહિત્યમાં વપરાતો આ એક વ્યવહારુ નુસખો છે. મૂળ વાત સીધી છે: માણસ પાસે દિવસના ચોવીસ કલાક જ છે. અનંત ઈચ્છાઓને સીમિત સમયના ચોકઠાંમાં ગોઠવવી પડે. લિસ્ટ બનાવવા વાળા માત્ર સપના જુએ છે, જ્યારે કેલેન્ડર વાપરવા વાળા સમયની કિંમત ચૂકવે છે. કામનું પ્લાનિંગ લિસ્ટથી નહીં, સમયના બ્લોક નક્કી કરીને થાય છે.
જ્યારે તમે કામને કેલેન્ડરમાં સમય આપો છો, ત્યારે તમે વાસ્તવિકતાનો સામનો કરો છો. એક કલાકના કામ માટે તમારી પાસે બે કલાક હોવા જોઈએ. જો કેલેન્ડર ભરાઈ ગયું હોય, તો નવા કામ માટે સ્પષ્ટ 'ના' પાડતા શીખવું પડે છે. જે માણસ પોતાનું કેલેન્ડર જાતે નથી ભરતો, તેનું કેલેન્ડર બીજા લોકો પોતાની મરજી મુજબ ભરી દેશે. આ ગુલામીમાંથી બચવાનો આ એકમાત્ર ઉપાય છે.
અમદાવાદ કે સુરતની કોઈપણ મોટી હાઉસિંગ સોસાયટીની મેનેજિંગ કમિટી જુઓ. ચેરમેન પાસે પચાસ કામોનું લિસ્ટ હશે: લિફ્ટનું રિપેરિંગ, બગીચાની માટી બદલવી, વોચમેનનો પગાર વધારવો અને ટેરેસનું વોટરપ્રૂફિંગ. આ લિસ્ટ છ મહિના સુધી વોટ્સએપ ગ્રૂપમાં ફર્યા કરે છે, પણ કામ કાંઈ થતું નથી. જે દિવસે સેક્રેટરી નક્કી કરે કે શનિવારે સવારે દસ વાગ્યે પ્લમ્બર સાથે સાઇટ વિઝિટ થશે અને રવિવારે બપોરે બાર વાગ્યે કોન્ટ્રાક્ટર સાથે મીટિંગ—તે જ દિવસે કામ પૂરું થાય છે. તારીખ અને સમય વગરનો ઠરાવ માત્ર કાગળનો કચરો છે.
લિસ્ટ તમને આશ્વાસન આપે છે, કેલેન્ડર તમને પરિણામ આપે છે. પસંદગી તમારી છે.